Lichte stijging klachten Raad voor de Journalistiek

27 juni 2023

De Raad voor de Journalistiek heeft in 2022 91 klachten ontvangen, waarvan er 64 in behandeling zijn genomen. Dat is een lichte stijging ten opzichte van 2021 toen er 82 klachten werden ontvangen. Van de overige 27 ontvangen klachten hebben 26 klagers om uiteenlopende redenen hun klacht uiteindelijk niet doorgezet. Verder is 1 klacht terzijde gelegd, vanwege eerder misbruik van klachtrecht door de klager. Dit blijkt uit het jaarverslag dat de Raad op zijn jaarvergadering van 22 juni jl. heeft vastgesteld.

In het verslagjaar hield de Raad, een onafhankelijke instantie van de media voor de beoordeling van klachten over journalistiek gedrag, 17 zittingen. Daarvan werden er vanwege de coronamaatregelen 4 met deelname van partijen online gehouden.

De Raad nam 41 conclusies, waarvan 29 een (deels) inhoudelijk oordeel bevatten. In 12 gevallen (ruim 41%) kregen de betrokken media gelijk en werd hun handelwijze journalistiek zorgvuldig bevonden (in 2021 was dat nog 64%, namelijk in 25 van 39 conclusies).
De conclusies hebben betrekking op 29 verschillende media. Het aandeel klachten tegen regionale dagbladen daalde licht (van 49 naar 42%), terwijl het aandeel van de landelijke dagbladen steeg van 19 naar 23%.
In ruim 80% van de zaken die inhoudelijk werden beoordeeld, werd geklaagd over onjuiste en/of tendentieuze berichtgeving. Verder had een gelijk percentage (52%) betrekking op het niet (goed) toepassen van wederhoor en privacy. Daarnaast betrof een belangrijk deel van deze zaken – bijna de helft – de wijze van klachtafhandeling door het betrokken medium. In het jaarverslag zijn de samenvattingen van de uitspraken gerubriceerd naar onderwerp.

Sinds een aantal jaar wordt een aanzienlijk aantal zaken afgedaan in de ‘vereenvoudigde procedure’. In deze procedure kunnen een vice-voorzitter en de secretaris klachten afhandelen op formele gronden – onbevoegdheid van de Raad, ontbreken van een rechtstreeks belang van klager en/of te late indiening – maar zij kunnen ook concluderen dat een klacht ‘evident ongegrond’ is. Dat laatste gebeurde in het verslagjaar in 12 van de 26 gevallen (in 2021 in 16 van de 30 gevallen).
De beoordeling vindt plaats op grond van de stukken van de klager, zonder dat aan het medium is gevraagd om op de klacht te reageren. Een klager kan tegen de beslissing beroep aantekenen. Als de Raadkamer van oordeel is dat de voorzitter en secretaris terecht tot hun conclusie zijn gekomen, dan wordt de klacht niet verder behandeld. Deelt de Raadkamer de beslissing van voorzitter en secretaris niet, dan wordt de klacht alsnog volgens de normale procedure in behandeling genomen. Dat laatste gebeurde in het verslagjaar in een beroepszaak, de andere vier werden afgewezen.
De conclusies in deze procedure worden alleen ter kennisneming aan partijen gestuurd en niet gepubliceerd. Het jaarverslag bevat ook een overzicht van deze zaken.

Verder bevat het jaarverslag de voorwoorden van Guikje Roethof en Frits van Exter – voorzitters van de Stichting Raad voor de Journalistiek respectievelijk de Raad – en een overzicht van publicaties en bijeenkomsten waaraan medewerkers van de Raad hebben meegewerkt en deelgenomen.

Ten slotte is officieel afscheid genomen van vice-voorzitter mr. J.W. Bockwinkel en journalistlid H.P.M.J. Schneider, hoewel zij beiden de komende tijd nog zijn betrokken bij de afhandeling van een aantal klachten. Mr. S. Djebali en mr. M.V. Ulrici zijn tot vice-voorzitter benoemd.

Het jaarverslag is gepubliceerd op de website van de Raad, waar ook de volledige samenstellingen van de Raad en het bestuur zijn te vinden.