2026/8 Gegrond

Maut & Vignette B.V. en F. Jurg / J. van Velzen en de hoofdredacteur van Trouw

Samenvatting

J. van Velzen en Trouw (hierna gezamenlijk: Trouw) hebben in het artikel “Wie naar Zwitserland, Oostenrijk of Slovenië gaat betaalt al snel te veel voor zijn tolvignet” onder meer aandacht besteed aan de serviceverlening van Maut & Vignette B.V. en haar mede-eigenaar F. Jurg (klagers). Na een interview met Jurg over een recent door klagers uitgebracht persbericht, is hem meegedeeld dat de insteek van het artikel was gewijzigd. Daarbij is de in het artikel opgenomen forse kritiek van een expert op het gebied van beïnvloedingseffecten in marketing, echter niet aan hem voorgelegd. Dit betekent allereerst dat klagers onvoldoende zijn geïnformeerd over de gewijzigde aard en opzet van het artikel en dat de citaten van Jurg zijn gebruikt in een andere context dan dat hij redelijkerwijs mocht verwachten. Bovendien is ten aanzien van de uitlatingen van de expert ten onrechte geen wederhoor toegepast en is een citaat van Jurg onterecht als wederhoor gepresenteerd. Dit klemt te meer nu de expert heeft laten weten dat zij de website van klagers – denkt zij – niet heeft bekeken en alleen haar algemene visie heeft gegeven. De klacht is daarom gegrond. De Raad doet de aanbeveling aan Trouw om deze conclusie ruimhartig te publiceren.

Conclusie van de Raad voor de Journalistiek

inzake de klacht van

Maut & Vignette B.V. en F. Jurg

tegen

J. van Velzen en de hoofdredacteur van Trouw

De heer mr. R. Klöters en mevrouw mr. M. Jacobs, advocaten te Amsterdam, hebben op 30 oktober 2025 namens Maut & Vignette B.V. en haar mede-eigenaar F. Jurg (hierna gezamenlijk: klagers) een klacht ingediend tegen de heer J. van Velzen en de hoofdredacteur van Trouw (hierna gezamenlijk: Trouw). Mr. J. Baars, senior jurist DPG Media, heeft namens Trouw op de klacht gereageerd op 26 november 2025.

De klacht is behandeld op de zitting van de Raad van 12 december 2025. Aan de zijde van klagers waren Jurg, de heer M. Wijnmalen, bestuurder, en mr. Klöters aanwezig. Namens Trouw zijn Van Velzen, de heer K. Smouter (hoofdredacteur) en mevrouw S. Boots (senior jurist DPG Media) verschenen. Jurg heeft het standpunt van klagers toegelicht aan de hand van een notitie.

DE FEITEN

Op 12 augustus 2025 is op de website van Trouw een artikel van de hand van Van Velzen gepubliceerd met de kop “Vignetverkopers – Wie naar Zwitserland, Oostenrijk of Slovenië gaat betaalt al snel te veel voor zijn tolvignet”. De intro van het artikel luidt:
“Het wemelt van de online bedrijfjes die tolvignetten aanbieden. Vakantiegangers die niet goed opletten, betalen veel meer dan nodig.”
Het artikel bevat verder onder meer de volgende passages:
“Vakantiegangers betalen vaak letterlijk de tol als ze zich niet verdiepen in de aanbieders van vignetten. Die zijn verkrijgbaar voor de reguliere vraagprijs op de officiële websites van de betreffende landen. Maar wie op vignetten zoekt, moet goed wakker zijn. Tussenpartijen die fors op de verkoop van vignetten verdienen, duiken veel prominenter op in de zoekresultaten van Google dan pakweg de Oostenrijkse officiële vignetsite, omdat ze daarvoor betalen. De gehaaste automobilist loopt dan al snel in de fuik van ‘vignetverdieners’.
Die hebben namen als Wegenvignetten.nl, Vignet Online of KoopJouwVignet.nl en leveren keurig een (digitale) sticker voor op de tolwegen. Maar wel tegen een meerprijs die ze ‘servicekosten’ of ‘activeringskosten’ noemen. De extra fee die zulke bedrijven rekenen varieert van enkele euro’s tot bedragen van boven de 20 euro.”

en onder de tussenkop “De sites zien er betrouwbaar en toegankelijk uit”:

““Ik vind het niet heel ethisch wat deze partijen doen”, zegt Nicol Tadema. Ze is expert op het gebied van beïnvloedingseffecten in marketing en auteur van het boek 101 beïnvloedingstechnieken. Als zij voor Trouw een rondje langs enkele commerciële vignet-bedrijven maakt, constateert ze: “De sites zien er betrouwbaar en toegankelijk uit. Er zijn zeker ethische vormen van beïnvloeding, maar het lijkt erop dat deze partijen ook sluw gebruik maken van de stress van de vakantieganger. Voor mij riekt het naar misleiding.””
en onder de tussenkop “Vignetverkoper: Onze marges zijn maar klein”:
“Freek Jurg van Wegenvignetten.nl is het niet eens met de kritiek op bedrijven zoals dat van hem. Hij erkent extra kosten te berekenen voor het leveren van vignetten en stickers. Maar de marge is volgens Jurg klein. “Wij investeren bijvoorbeeld in marketing om hoog in de ranking bij zoekresultaten te komen. Bovendien geven wij klanten extra informatie als zij ons bellen. En onze site is in het Nederlands en betalen kan met iDeal, wat niet bij alle landen kan.”
Volgens Jurg, die al tien jaar ‘in de vignetten’ zit, is het niet makkelijk geld verdienen en maakt hij pas winst bij hoge volumes. “Op de verkoop van vignetten van sommige landen draaien we niet eens met winst.”
Bedrijven die een verdienmodel zien door als tussenpartij op te treden, zijn allesbehalve uniek. Wie een abonnement op een krant, tijdschrift of dienst wil opzeggen betaalt bij websites als Opzeggen.nl bijvoorbeeld ruim 30 euro, terwijl je het ook gemakkelijk zelf kunt doen.
Het doet beïnvloedingsspecialist Nicol Tadema denken aan de praktijken van Booking en Temu, die daar al meermaals voor op de vingers zijn getikt vanwege misleidende marketing. “Het zijn trucs in ontwerp of communicatie die mensen sturen naar een keuze die vooral gunstig is voor de maker. Niet voor de websitebezoeker. Om dit te voorkomen adviseer ik de ‘oma-vraag’: zou ik deze website aan haar adviseren?””

Een vergelijkbaar artikel is ook in de papieren editie van Trouw opgenomen.

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klagers stellen – samengevat – het volgende. Zij houden zich via wegenvignetten.nl al bijna tien jaar bezig met de verkoop van (tol)wegenvignetten en milieustickers en hebben op 9 augustus 2025 een persbericht gepubliceerd met de kop “Europese chaos rond digitale vignetten: duizenden reizigers riskeren boetes door systeemstoringen”. Teneinde op basis daarvan een artikel te schrijven heeft Van Velzen contact gezocht met Jurg. Na een uitgebreid telefoongesprek zegde Van Velzen toe een conceptartikel te sturen. Vervolgens meldde hij de volgende dag telefonisch dat het artikel ‘een andere draai’ zou krijgen’, zonder duidelijk te maken hoe klagers daarin zouden terugkomen. Vanwege het positieve gesprek van de dag ervoor, ging Jurg uit van een positief artikel. Dat werd versterkt door de vraag van Van Velzen of Jurg nog iets over de meerwaarde van klagers dienstverlening wilde toevoegen. Daarop heeft Jurg een voorbeeld gegeven van de vignetcontrole die klagers op leenauto’s uitvoeren bij autopech in Zwitserland; Van Velzen bleek dit zelf te hebben meegemaakt. Op de vraag om voorafgaande toezending van het artikel, antwoordde Van Velzen dat dit niet meer mogelijk was en dat Jurg ‘de site maar in de gaten moest houden’. Op de zitting heeft Jurg toegelicht dat Van Velzen hem op de dag van de publicatie heeft laten weten dat het artikel zou gaan over ‘commerciële vignetbedrijfjes’, maar dat zegt niets over een kritische, negatieve insteek. Verder wijst Jurg erop dat de onderneming van klagers het meest prominent is neergezet en hij als enige ondernemer met naam is genoemd.
Na publicatie constateerden klagers dat het artikel zeer negatief is ten aanzien van hun dienstverlening. Hun onderneming is het meest prominent neergezet, waarbij zij ten onrechte over één kam worden geschoren met andere vignetverkopers die er onoorbare praktijken op na zouden houden. Daarbij zijn de uitspraken van Jurg onterecht gepresenteerd als reactie op beschuldigingen over onethisch gedrag. Relevante informatie over de waarde van hun dienstverlening is onvermeld gebleven, aldus klagers. Het artikel bevat meerdere onjuistheden en quotes van Jurg die niet zien op de inhoud van de publicatie, maar daar wel aan worden toegeschreven. Daardoor is het artikel tendentieus en niet-waarheidsgetrouw. Trouw schetst een beeld van ‘commerciële vignetverkopers’ die consumenten zonder meerwaarde onnodig veel laten betalen. Klagers zouden met het investeren in zoekmachines een ‘fuik’ opzetten die tot ‘forse’ verdiensten zou leiden. Kosten zouden oplopen tot boven de twintig euro per vignet, zonder gunstige dienst voor de consument. Dit is onwaar. De kosten voor de vignetten van klagers liggen slechts enkele euro’s boven die van officiële kanalen en klanten kiezen bewust voor de meerprijs vanwege de service. Klagers scoren hoog op reviewplatforms; klanten prijzen het gemak en de snelle service, zonder klachten over hoge kosten of misleiding.  Daarover zwijgt het artikel. De onderneming van klagers wordt onterecht gelijkgesteld met ‘nepwinkels’; bij klagers kunnen vignetten zelfs fysiek worden opgehaald. Van Velzen benoemt ten onrechte slechts ‘marketingkosten’, terwijl de meerprijs juist zit in de klantenservice, afhaalservice en persberichten.
Verder wijzen klagers erop dat een expert zonder concrete onderbouwing stelt dat wat zij doen ‘niet heel ethisch’ zou zijn en zou ‘rieken naar misleiding’. Klagers geven op hun website echter volledige openheid over hun dienstverlening.  Zij hebben op 22 augustus 2025 contact gezocht met de expert, om te achterhalen op welke aspecten van hun dienstverlening de geuite kritiek betrekking zou hebben. De expert meldde in haar reactie dat de website van klagers niet tot de sites behoorde die zij heeft beoordeeld. De lezer kan dit echter niet weten en zal menen dat de uitspraken van de expert ook op hen zien. Bovendien bevestigde de expert dat zij het artikel wél vooraf had mogen inzien, terwijl Trouw tegenover klagers beweert dit ‘eigenlijk nooit’ te doen.
Klagers voeren verder aan dat Jurg is geïnterviewd voor een artikel dat zou gaan over het persbericht van klagers. Van Velzen heeft de werkelijke strekking van het artikel onvermeld gelaten, waardoor Jurg niet weloverwogen kon beslissen over zijn medewerking. Daarbij komt dat geen deugdelijk wederhoor heeft plaatsgevonden. Klagers worden beschuldigd van onethische manipulatietechnieken, terwijl de concrete beschuldigingen niet aan hen zijn voorgelegd, ook niet in de gesprekken tussen Van Velzen en Jurg. Toen Van Velzen meedeelde dat het artikel ‘een andere draai’ zou krijgen, was het al zo goed als klaar. Van Velzen heeft bewust inzage onthouden door Jurg te verwijzen naar de website, die uitsluitend toegankelijk is voor abonnees. Volgens klagers is de aard en inhoud van het artikel dusdanig veranderd dat dit niet langer aansloot bij Jurgs initiële verwachtingen. Hij ging uit van een positieve publicatie waarin hij kon bijdragen aan het informeren van reizigers en niet van een artikel met de onterechte beschuldiging van onethische manipulatie. Daarom had Van Velzen opnieuw toestemming moeten vragen voor de publicatie van Jurgs uitspraken, maar dat heeft hij nagelaten.
Klagers concluderen dat Trouw een ongenuanceerd en tendentieus artikel heeft gepubliceerd en journalistiek onzorgvuldig heeft gehandeld. Op de zitting deelt Jurg nog mee dat hij na de publicatie graag met Van Velzen in gesprek was gegaan, maar dat Van Velzen zijn telefonische oproep helaas niet heeft beantwoord.

Trouw stelt daar – eveneens samengevat – het volgende tegenover. Het persbericht van klagers van zaterdag 9 augustus 2025 was aanleiding voor Van Velzen om op maandag (11 augustus 2025) contact met hen op te nemen. Bedoeling was om daarover een artikel te schrijven. Gaandeweg het onderzoek ten behoeve van dit artikel heeft Van Velzen voor een andere insteek gekozen en dat stond hem vrij. Anders dan klagers stellen is geen voorafgaande inzage in het artikel toegezegd. Van Velzen heeft de volgende dag (12 augustus 2025) klagers geïnformeerd over de gewijzigde insteek van het artikel, waarna het artikel diezelfde middag is gepubliceerd.  Op de zitting deelt Van Velzen mee dat hij duidelijk aan Jurg heeft meegedeeld dat het stuk zou gaan over (het ontbreken van) de meerwaarde van de vignetaanbieders. Verder licht hij toe dat de expert voorafgaand inzage in het artikel heeft gehad, omdat zij een hoofdrol heeft in de publicatie. Dat laatste gold voor klagers niet meer en bij het opnemen van een kort citaat wordt geen inzage vooraf verstrekt.
Het persbericht van klagers zag op het ‘gevaar’ van het kort tevoren online bestellen van vignetten in verband met eventuele computerstoringen. Bij het onderzoek naar dit onderwerp viel tegelijkertijd iets anders op, namelijk het aantal (tussen)partijen dat de verschillende (wegen)vignetten en (milieu)stickers aanbiedt naast de officiële kanalen hiervoor. De onderneming van klagers (Wegenvignetten.nl) is niet de enige die dit doet. En allemaal rekenen ze meer voor de vignetten dan via de officiële kanalen. Hoe dat kan, werd de nieuwe insteek van het artikel. Van Velzen heeft vervolgens contact opgenomen met Jurg en hem laten weten dat de focus van het verhaal was veranderd naar commerciële vignettenbedrijfjes zelf. In datzelfde gesprek heeft hij Jurg ook laten reageren, zoals in het artikel is te lezen. Het eerste contact met klagers was dan ook niet bedoeld om klagers onder valse voorwendselen te bewegen mee te werken aan het artikel.
Het artikel informeert lezers over het bestaan van commerciële partijen in het algemeen (niet over klagers specifiek) die – naast de reguliere aanbieders – wegenvignetten en milieustickers aanbieden, en belicht het feit dat je bij deze partijen meer betaalt voor je vignet/sticker dan via de officiële loketten. Ter illustratie worden vijf van die aanbieders bij naam genoemd en is van klagers een reactie opgenomen. In die reactie geeft Jurg aan wat de meerwaarde van zijn dienst is.
Het woord ‘onethisch’ komt niet voor in het artikel en de woorden van de expert mogen ook niet als zodanig worden vertaald. De expert laat weten dat de dienstverlening zich soms richting het randje van het toelaatbare (ethische) begeeft, maar daarmee kwalificeert het nog niet als ‘onethisch’. Desgevraagd laat Van Velzen op de zitting weten dat aan de expert is gevraagd ‘enkele sites erop na te kijken’. Verder deelt hij mee dat de expert in het algemeen spreekt en dat haar citaten niet voor een reactie aan klagers zijn voorgelegd.
Daarnaast wijst Trouw erop dat nergens is gesteld dat de extra kosten ‘onnodig’ zijn of dat er geen meerwaarde zou worden geleverd. Sterker nog, in de reactie van klagers in het artikel is een opsomming opgenomen van enkele voordelen van hun dienst. Het is dus niet juist dat Trouw de toegevoegde waarde van de dienstverlening van klagers onvermeld laat. Klagers stellen daarnaast dat die reactie zag op een andere context van het artikel, maar voeren vooral aan dat de meerwaarde van hun dienst had moeten worden vermeld; dat is precies wat Jurgs al met Van Velzen had gedeeld en dus ook in het artikel is opgenomen.
Volgens Trouw bevat het artikel geen aantoonbare onjuistheden en kan niet worden gezegd dat het eenzijdig of tendentieus is. Trouw concludeert dat aan de journalistieke zorgvuldigheidsnormen is voldaan. Desgevraagd heeft Van Velzen nog meegedeeld dat hij vrij was op het moment dat Jurg hem telefonisch probeerde te benaderen.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

Uit het klaagschrift en de toelichting op de zitting maakt de Raad op dat de kern van de klacht is dat de insteek van het artikel is gewijzigd zonder dat klagers daarover adequaat zijn geïnformeerd en zonder toepassing van wederhoor, waarbij citaten van Jurg zijn gebruikt in een context die hij nooit heeft gekend. Daarbij is de onderneming van klagers ten onrechte over een kam geschoren met aanbieders die zich schuldig zouden maken aan onoorbare praktijken, door de kritiek van de expert ten onrechte zo te presenteren alsof die ook betrekking heeft op klagers. De Raad zal zich bij de beoordeling tot deze kern beperken.

Wanneer journalisten iemand willen interviewen, informeren zij hem of haar zodanig over de aard van de publicatie, dat de te interviewen persoon voldoende geïnformeerd kan beslissen of hij of zij aan die publicatie wil meewerken. Verder geldt dat citaten uit interviews niet mogen worden gebruikt in een andere context dan de geïnterviewde mocht verwachten, gelet op wat hem door de journalist werd meegedeeld. Wanneer de aard of de inhoud van de publicatie in de loop van het redactieproces zodanig worden gewijzigd, dat niet meer wordt voldaan aan wat de geïnterviewde redelijkerwijs mocht verwachten, moet hem of haar opnieuw om toestemming voor publicatie worden gevraagd.

De Raad constateert dat in het artikel weliswaar aandacht is besteed aan meerdere vignetaanbieders, maar dat de onderneming van klagers een belangrijk deel van de publicatie inneemt waarbij Jurg als enige ondernemer met naam is genoemd.

Verder bevat het artikel forse kritiek van de expert, die de handelwijze van vignetaanbieders beschouwt als ‘niet heel ethisch’ en constateert dat ‘het erop lijkt dat deze partijen ook sluw gebruik maken van de stress van de vakantieganger’ en dat het ‘riekt het naar misleiding’. Hoewel zij zich uitlaat in algemene bewoordingen en is vermeld dat zij ‘een rondje langs enkele commerciële vignetbedrijven’ heeft gemaakt, straalt haar kritiek ontegenzeglijk (ook) af op klagers die daardoor worden gediskwalificeerd.

Voorts stelt de Raad vast dat klagers naar aanleiding van hun persbericht zijn benaderd voor een interview ten behoeve van een artikel daarover. Verder staat niet ter discussie dat Van Velzen na het interview aan Jurg heeft laten weten dat de insteek van het artikel was gewijzigd.

Op de zitting heeft Van Velzen echter desgevraagd meegedeeld dat hij daarbij niet de uitlatingen van de expert aan Jurg heeft voorgelegd. Dit betekent allereerst dat Van Velzen Jurg onvoldoende heeft geïnformeerd over de gewijzigde aard en opzet van het artikel en dat de citaten van Jurg zijn gebruikt in een andere context dat hij redelijkerwijs mocht verwachten. Bovendien leidt dit tot het oordeel dat ten aanzien van de uitlatingen van de expert ten onrechte geen wederhoor is toegepast en dat het citaat van Jurg waarin hij ‘de kritiek op bedrijven zoals dat van hem’ weerspreekt onterecht als wederhoor is gepresenteerd. Dit klemt te meer nu de expert desgevraagd aan klagers heeft laten weten dat zij de website van klagers – denkt zij – niet heeft bekeken en alleen haar algemene visie heeft gegeven.

Het voorgaande leidt tot de conclusie dat de klacht gegrond is.

Relevante punten uit de Leidraad: B.1, B.3 en C.
Relevante eerdere conclusies (onder meer): RvdJ 2025/11 en RvdJ 2021/50

CONCLUSIE

De klacht is gegrond.

De Raad doet de aanbeveling aan Trouw om deze conclusie integraal of in samenvatting te publiceren.

Zo vastgesteld door de Raad op 23 februari 2026 door mr. S. Djebali, voorzitter, S.A. Agterberg, mr. drs. M.J.P.H. Josten, drs. E.M.H. Lemaier en drs. S.S. Sitalsing, leden, in tegenwoordigheid van mr. D.C. Koene, secretaris.


Publicatie in Trouw d.d. 24 februari 2026