X en Y (Herbergier Velp) / J. Terpstra en de hoofdredacteur van Omroep Gelderland

Conclusie van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

X en Y (Herbergier Velp)

tegen

J. Terpstra en de hoofdredacteur van Omroep Gelderland

De heer X en mevrouw Y, eigenaren van Herbergier Velp, (hierna gezamenlijk: klagers) hebben op 9 mei 2021 een klacht ingediend tegen mevrouw J. Terpstra en de hoofdredacteur van Omroep Gelderland (hierna gezamenlijk: Omroep Gelderland). Bij de beoordeling van de klacht is verder correspondentie betrokken van klagers en Omroep Gelderland van 31 mei 2021, 23 juli 2021 en 16 augustus 2021.

De klacht is behandeld op de zitting van de Raad van 27 augustus 2021 in aanwezigheid van klagers, vergezeld door de heer H.G.M. Albers Spierings, adviseur, die het standpunt van klagers heeft toegelicht aan de hand van een pleitnotitie. Aan de zijde van Omroep Gelderland zijn mevrouw S. Hadderingh, hoofdredacteur, en de heer J.  Hendriks, hoofd nieuws, verschenen.

Partijen zijn in de gelegenheid gesteld om na de zitting nader tot elkaar te komen. Op 10 september 2021 hebben klagers aan de Raad laten weten dat dit niet heeft geleid tot een oplossing. De Raad is daarom overgegaan tot beoordeling van de klacht.

DE FEITEN

Op 28 maart 2021 zijn op de website van Omroep Gelderland twee artikelen van de hand van Terpstra verschenen. Het eerste artikel draagt de kop “’Mama huilde steeds vaker’: waarom families hun demente oudere weghaalden uit de Herbergier”. De intro van dit artikel luidt:
“Annemarie Egging en haar twee zussen haalden hun moeder in de zomer van 2020 weg uit verpleeghuis de Herbergier in Velp, omdat zij ontevreden waren over de verzorging. Eenmaal in de auto wilde hun moeder nooit meer terug, vertellen ze. Met hen haalden zeker vier andere families hun dementerende oudere weg uit de zorgvilla. Veel personeel vertrok tegelijkertijd. De zorgeigenaren ontkennen de aantijgingen.”

Het artikel bevat verder onder meer de volgende passages:
“Het begon met medische problemen, vertelt Annemarie. Daarna begonnen meer dingen op te vallen. “Ze had vaak de verkeerde bril op. Daardoor kon ze vallen met de rollator. En ze was altijd een flinke vrouw, maar in enkele maanden was ze acht kilo lichter.”
Liefdevolle sfeer
Dat merkt ook een andere familie rond dezelfde tijd. “Mijn zus is in de tachtig en heeft voortschrijdende dementie”, vertelt Beppie, die liever niet met haar achternaam genoemd wil worden. “De formule van de Herbergier sprak ons aan.”
en:
“Maar in juni 2019 stopten de ondernemers en nam een nieuw zorgechtpaar de villa over: [X en Y]. “Veranderingen hadden we wel verwacht, natuurlijk”, zegt Beppie. “Maar binnen een paar maanden was alles zo radicaal anders en zo niet volgens de Herbergier-formule, dat we erg schrokken.”
“Wij als familie waren afwachtend. We wilden de nieuwe leiding niet meteen bekritiseren. Maar we zagen dat mijn zus behoorlijk achteruitging. Ze vermagerde sterk. Ze zou extra eiwitten moeten krijgen. Dat heet een ‘verwendieet’: met roomboter, volle kwark en advocaatje met slagroom. Maar daar kwam niet veel van terecht.”
Zwijgcultuur
Ook de sfeer veranderde, zegt ze. “We zagen en hoorden van personeel dat de kwaliteit van het eten achteruitging. Medewerkers met wie we al jaren een warme band hadden, mochten plots niet meer met ons praten. Ze legden de vinger op hun mond als we iets vroegen. Ze moesten zwijgen. Er kwam een angstcultuur voor terug. Vóór kerstmis vertrokken 18 van de 22 verzorgers. Van een mooi stralend huis veranderde de Herbergier in een trieste, koude en kille plek.”
Dat merken ook Annemarie en José Egging. “Aan het personeel mochten we geen vragen meer stellen, alleen aan de eerste verantwoordelijke van dienst. Steeds meer bekende medewerkers vertrokken. Steeds vaker stonden er vooral stagiaires op de vloer.” Volgens de zussen werd personeel regelmatig berispt of zelfs ‘uitgefoeterd’ op de werkvloer.
Niet alle veranderingen waren negatief, zegt Annemarie Egging. “Er waren ook dingen die de nieuwe eigenaren heel goed deden. Zoals het op orde brengen van de medische gegevens.” Die zakelijke kant hadden ze goed op orde. Meerdere families zeggen dit.”
en:
“Zowel Beppie als de zussen Egging gingen het gesprek aan. Die ervaring was voor hen niet goed. Annemarie Egging: “Tot twee keer toe zeiden ze: ‘Als het je niet bevalt, neem je je moeder maar mee. Ik kan deze kamer zo weer verhuren.’ Meerdere families vertellen dat ze na een kritische houding horen dat zij voor hun naaste “dan maar een ander onderkomen moeten zoeken.”
Onder de tussenkop “Wederhoor” is de volgende tekst geplaatst:
“Het echtpaar [X en Y] herkent zich niet in de kritiek die vertrokken zorgmedewerkers én familieleden van cliënten uiten. Zij schrijven:
“Na de overname hebben wij een aantal aanpassingen doorgevoerd, om het bedrijf verder te professionaliseren en de kwaliteit van zorg te vergroten. Een aantal medewerkers en sommige familieleden heeft moeite gehad met de wijzigingen. We begrijpen dat de veranderingen niet voor iedereen te begrijpen waren. Deze veranderingen waren echter noodzakelijk om te kunnen voldoen aan het kwaliteitskader verpleeghuiszorg, waar alle Herbergiers aan moeten voldoen.”
Ook schrijven ze: “Afgelopen maanden hebben verschillende medewerkers en families klachten geuit. Het betreft steeds dezelfde klachten. Zelf zijn wij een coachingstraject gestart om de teamsamenwerking te vergroten en op eigen reflecteren.” Inmiddels heerst er volgens het echtpaar ‘rust en vertrouwen bij medewerkers en families’.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) kreeg vijf meldingen over de Herbergier in Velp en bracht de villa daarop een aangekondigd bezoek. De uitkomst van het rapport is zeer positief: “De inspectie heeft op dit moment voldoende vertrouwen in de wijze waarop Herbergier Velp stuurt op de kwaliteit en veiligheid van zorg.” De inspectie concludeert dat er geen vervolgtoezicht nodig is.
Daarop zeggen de zorgmedewerkers: “Wij willen verder met ons mooie werk, de zorg voor onze lieve bewoners, samen met ons fijne team.” Vóór publicatie ontving Omroep Gelderland mails van diverse, huidige medewerkers en familieleden met cliënten in de Herbergier in Velp, die zich ook niet herkennen in de kritiek.”
In het midden van het artikel staat het volgende kader:
“Vandaag doen meerdere familieleden en zorgmedewerkers hun verhaal over De Herbergier in Velp. Daartegenover staan meerdere medewerkers die nu nog bij De Herbergier werken én familieleden van cliënten, die zich helemaal niet herkennen in de aantijgingen. Zij prijzen juist de sfeer bij De Herbergier. Ook de zorgondernemers herkennen zich niet in de kritiek. Zie de kolom ‘wederhoor’ aan het eind van dit artikel.”

Het tweede artikel draagt de kop “’Bezuinigd op eten en zorg’ voor demente bejaarden”. De intro van dit artikel luidt:
“In verpleeghuis de Herbergier in Velp zou worden beknibbeld op eten en op zorg voor demente ouderen. Ook zou er een angstcultuur heersen. Dat zeggen oud-medewerkers. Vandaag doen ze hun verhaal bij Omroep Gelderland. Het zorgechtpaar ontkent de aantijgingen. Ook meerdere, huidige medewerkers en familie van cliënten herkennen zich niet in deze klachten.”
Het artikel bevat verder de volgende passages:
“Omroep Gelderland sprak met acht oud-medewerkers die vertrokken uit de kleinschalige woonvoorziening voor ouderen met dementie of alzheimer. De zorgvilla in Velp biedt plek aan achttien bewoners. Maar na de overname door een nieuw ondernemersechtpaar, [X en Y], veranderde volgens betrokkenen de sfeer in het huis.
Meerdere oud-medewerkers stapten daarop naar Omroep Gelderland. Ze doen anoniem hun verhaal, sommigen uit angst voor de boete van 10.000 euro die in hun arbeidscontract staat. Familieleden van oud-cliënten van bevestigen de kritiek. Zeker vijf families haalden hun demente oudere na de overname weg uit het tehuis. Dat komt neer op een derde van de families. Twee van hen doen later vandaag hun verhaal.”
en:
“Zowel familieleden als oud-personeel spreken van een angstcultuur in het verpleeghuis. “We durfden geen kritiek meer te leveren”, zegt een medewerker. Sommige medewerkers voelen zich ‘bespioneerd’. Kritisch personeel werd volgens meerdere betrokkenen hard toegesproken of berispt.”
en:
“Over de angstcultuur die zou zijn ontstaan, zeggen de zorgeigenaren: “De situatie die is ontstaan na de overname met het vertrek van medewerkers heeft geleid tot spanning bij medewerkers en ook bij ons. We realiseren ons dat we in die periode niet altijd adequaat hebben kunnen reageren. We hebben hard gewerkt om de situatie te verbeteren. We hebben inmiddels een fijn team en zijn trots op wat we hebben neergezet. Geen enkele medewerker is bang voor ons. Wij zijn heel zuinig op onze medewerkers waar wij samen deze de Herbergier mee draaiend houden. Wij doen ons uiterste best het iedereen naar de zin te maken, echter tot op zekere hoogte.”
Geheimhouding
Dan kondigt de overheid de ‘coronabonus’ aan: duizend euro bonus voor zorgmedewerkers. Binnen de Herbergier in Velp wordt die voor ongeveer de helft van het personeel aangevraagd, omdat niet iedereen er recht op heeft, aldus de eigenaren. In een interne mail verbieden zij het personeel vervolgens om met elkaar te spreken over wie hem wel of niet heeft gehad. Gebeurt dit wel, dan dreigen ze het hele bedrag terug te vorderen. Dit doen ze om onderling gedoe te voorkomen.
Na hun vertrek starten enkele oud-medewerkers een WhatsApp-groepje over de misstanden in de Herbergier. Het zorgechtpaar krijgt daar lucht van en dreigt via een advocaat met een brief. Daarin worden ze gewezen op de clausule van 10.000 euro, en worden ze gesommeerd om het groepje direct op te heffen. De zorgondernemers wijzen erop dat de WhatsApp-groep ‘we gaan ervoor’ heette, en dat die in het leven was geroepen ‘louter met het doel om zoveel mogelijk mensen te verzamelen die klachten zouden indienen tegen de Herbergier’.
Inspectie en klachtencommissie
Zo’n twintig tot dertig medewerkers vertrokken in die tijd. Vijf familieleden haalden ouderen weg. En ze lieten het er niet bij zitten. Oud-personeel trok aan de bel bij de klachtencommissaris. Die werd na enige tijd vervangen door een ander klachtenbureau. Het oud-personeel zegt dat dit gebeurde om hen monddood te maken. Het zorgechtpaar zegt dat dit gebeurde omdat ze het vertrouwen in de commissaris verloren.
Vervolgens werden de klachten bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) neergelegd. Die bracht daarop een aangekondigd bezoek aan de villa, en constateerde dat er geen vervolgtoezicht nodig is. De IGJ heeft ‘voldoende vertrouwen in de wijze waarop de Herbergier Velp stuurt op de kwaliteit en veiligheid van zorg’, staat in het rapport.
Wederhoor en verantwoording
Volgens zorgondernemers gaat de onrust om een ‘erfenis uit het verleden’. Die zou zijn ontstaan door de veranderingen na de overname, aldus [Y en X]. Met het vertrek van de kritische families en personeelsleden is de rust volgens hen wedergekeerd. “Er heerst rust en vertrouwen bij de medewerkers en families.” Ze zijn ook aan de slag gegaan met een coach. “Wij willen verder met ons mooie werk, de zorg voor onze lieve bewoners, samen met ons fijne team.”
Nadat bekend werd dat Omroep Gelderland over de onrust zou publiceren, ontvingen we meerdere mails van huidige medewerkers en familieleden van cliënten, die aangeven zich ook niet te herkennen in de kritiek. Zoals Maarten Koopman, wiens schoonvader tot zijn overlijden bij de Herbergier woonde en daar volgens hem zeer gelukkig was. De verhalen van oud-personeel en andere families noemt hij ‘modder gooien’. Koopman voelt ‘boosheid’ over de geuite kritiek op de Herbergier.”
Onderaan dit artikel staat de volgende verantwoording:
“Omroep Gelderland sprak uitgebreid met 14 betrokkenen, waaronder acht oud-medewerkers en zes familieleden. Ook kregen wij inzage in meerdere interne stukken en correspondentie. De meeste betrokken medewerkers willen anoniem hun verhaal vertellen. Over de oud-medewerkers: de meesten zijn onlangs of uiterlijk verleden jaar vertrokken. Familieleden van cliënten bevestigen hun verhaal. Alle namen zijn bij de hoofdredactie bekend.”
Een vergelijkbare verantwoording is ook opgenomen onder het eerste artikel.

Ook heeft Omroep Gelderland op 28 maart 2021 aandacht aan de kwestie besteed in een uitzending van het tv-nieuws.

Op 29 maart 2021 is een derde artikel van de hand van Terpstra op de website van Omroep Gelderland geplaatst met de kop “Onrust in villa voor dementerende ouderen, tientallen zorgmedewerkers opgestapt”. De intro van dit artikel luidt:
“Oud-medewerkers spreken van een ‘angstcultuur’ en meerdere families haalden hun dementerende oudere weg. Bij Omroep Gelderland kwamen forse klachten binnen over de kleinschalige woonvorm Herbergier in Velp. De eigenaren spreken van een hetze tegen hen.”
Het artikel bevat verder de volgende passages:
“Oud-medewerkers van Herbergier in Velp stapten onlangs naar Omroep Gelderland. Ze spreken van ‘forse bezuinigingen ten koste van de zorg’ en van een ‘angstcultuur’ op de werkvloer. In minder dan twee jaar tijd vertrokken zo’n twintig tot dertig zorgmedewerkers.
De zorgvilla heeft plek voor achttien cliënten met geheugenproblemen, zoals alzheimer en dementie. Het concept van de Herbergier, waarvan er 44 door heel Nederland zijn, is dat het een warm en liefdevol thuis is waar dementerende ouderen hun laatste dag doorbrengen. Maar in Velp vertrokken naast medewerkers, ook bewoners. Zeker vijf families haalden hun dementerende oudere weg uit de villa, mede vanwege de ‘verslechterde sfeer’. De meest recente verhuizing van één bewoner is nog op handen: die vindt deze maand plaats.
Nieuw zorgechtpaar
De Herbergier in Velp werd eerder gerund door een ander echtpaar. In juni 2019 namen twee nieuwe zorgondernemers, [X en Y], het stokje over. Na hun komst ontstond de onrust, aldus het oud-personeel. Volgens hen is inmiddels bijna het gehele oude zorgteam weg.
en:
“De zorgeigenaren erkennen dat er klachten zijn geweest. Maar volgens hen gaat de onrust om een ‘erfenis uit het verleden’. “Na de overname hebben we een aantal aanpassingen doorgevoerd, om het bedrijf verder te professionaliseren en de kwaliteit van zorg te vergroten”, zegt [Y]. “Een aantal medewerkers en sommige familieleden hebben moeite gehad met de wijzigingen.”
Volgens de eigenaren is er niets meer aan de hand in de zorgvilla. Met het vertrek van de kritische families en personeelsleden is de rust wedergekeerd, zeggen ze. “We hebben nu een leuk, fris team. Blijven hangen in het verleden willen we niet.”
De instelling heeft na klachten ook de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) op bezoek gehad. Die is zeer positief over de instelling. “De inspectie heeft op dit moment voldoende vertrouwen in de wijze waarop Herbergier Velp stuurt op de kwaliteit en veiligheid van zorg.” De inspectie concludeert dat er geen vervolgtoezicht nodig is.”
Onderaan het artikel staat de volgende verantwoording:
“Omroep Gelderland sprak uitgebreid met 14 betrokkenen, waaronder acht oud-medewerkers en zes familieleden. Ook kregen wij inzage in meerdere interne stukken en correspondentie. De meeste betrokken medewerkers willen anoniem hun verhaal vertellen. Over de oud-medewerkers: de meesten zijn onlangs of uiterlijk verleden jaar vertrokken. Familieleden van cliënten bevestigen hun verhaal. Alle namen zijn bij de hoofdredactie bekend. Voor wederhoor beantwoordden de zorgeigenaren schriftelijke vragen en interviewden wij hen op locatie, in de Herbergier in Velp. Nadien ontving Omroep Gelderland diverse mails van huidige medewerkers en familieleden van cliënten, die zich niet herkennen in de klachten die bij ons binnen kwamen.”

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klagers stellen – samengevat – het volgende. Omroep Gelderland heeft aandacht besteed aan de verhalen van ontevreden familieleden en ex-medewerkers. Deze bronnen zijn echter niet betrouwbaar; er was sprake van een arbeidsconflict met de ex-medewerkers en de klagende familieleden waren eerst juist zeer tevreden over de geboden zorg. Daarbij komt dat deze familieleden en ex-medewerkers bovendien worden geciteerd in de kopteksten van de artikelen, wat bijdraagt aan een tendentieus verhaal. Klagers hebben meermaals aan Omroep Gelderland verzocht om ook de huidige medewerkers, bewoners en hun familieleden te horen. Er zijn meer dan dertig e-mails verstuurd naar de redactie door tevreden medewerkers en familieleden van bewoners, maar daar is (te) weinig aandacht voor in de publicaties. Bovendien heeft Omroep Gelderland de huisarts niet geïnterviewd die eindverantwoordelijk is voor de kwaliteit van de zorg.
Daarbij komt dat er feitelijke onjuistheden in de publicaties staan. Zo was sprake van een regulier bezoek van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en dus niet van een bezoek naar aanleiding van klachten. Ook bevatten de geuite beschuldigingen in de interviews vele onjuistheden. Zo zijn niet alle uithuisplaatsingen bij de Herbergier het gevolg van ontevredenheid bij familieleden over de zorg. Omroep Gelderland verwart de Herbergier met een verpleeghuis. Twee bewoners zijn namelijk in samenspraak met de huisarts en de specialist ouderenzorg opgenomen in een verpleeghuis, omdat zij complexe aandoeningen hadden.
Klagers zijn weliswaar door Terpstra geïnterviewd, maar zij hadden het gevoel dat het hele verhaal al klaar lag. Het was geen objectief gesprek, waarbij Terpstra het bovendien niet toestond dat ook anderen, zoals een woordvoerder van klagers, daarbij aanwezig waren. Klagers hebben alle aantijgingen kunnen weerleggen, maar zij zijn niettemin negatief neergezet.
Klagers hebben hun standpunten uitvoerig toegelicht aan de hand van concrete voorbeelden. Zij concluderen dat Omroep Gelderland geen deugdelijk onderzoek heeft verricht naar de waarheid en aantijgingen jegens hen. Omroep Gelderland had het verhaal verder moeten uitdiepen, had kritisch moeten zijn richting de bronnen, en had ook de huidige medewerkers en bewoners aan het woord moeten laten; alleen dan was er een eerlijk verhaal ontstaan en dat is nu niet gebeurd. Ten gevolge daarvan hebben zij nu ten onrechte (reputatie)schade geleden, aldus klagers.

Omroep Gelderland stelt hier – eveneens samengevat – het volgende tegenover. Het is relevant om te berichten over de Herbergier, omdat anderhalf jaar na de overname door klagers sprake is van grote en aanhoudende onrust. De klachten worden geuit door twee essentiële partijen, namelijk familie van dementerenden en professioneel zorgpersoneel. Dat zeker vijf van de zeventien families een bewoner weghalen uit de Herbergier en meer dan vijfentwintig medewerkers vertrekken over een periode van anderhalf jaar is alarmerend genoeg voor publicatie. Omdat moeilijk is vast te stellen wie gelijk heeft, is als invalshoek gekozen dat er onrust heerst in de Herbergier.
Omroep Gelderland is zorgvuldig te werk gegaan en heeft vele bronnen geraadpleegd, alle kanten van het verhaal bekeken en die ook belicht. Zo is in de publicaties ook melding gemaakt van tevreden familieleden, tientallen e-mails van medewerkers die zich niet herkennen in de klachten en het positieve rapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Bij iedere stap is een afweging gemaakt tussen de gevolgen voor klagers versus het maatschappelijk belang.
Daarbij komt dat aan klagers voldoende gelegenheid is geboden voor wederhoor. Alle aantijgingen zijn aan hen voorgelegd en daarop hebben zij ook gereageerd. Overigens wilden zij niet reageren voor de camera.
Volgens Omroep Gelderland bevatten de publicaties geen feitelijke onjuistheden. Alle geïnterviewden zijn correct geciteerd. Het klopt dat in het IGJ-rapport staat dat sprake was van een regulier bezoek, maar de redactie had van de persvoorlichter van de IGJ vernomen dat de inspecteur op klachten is afgegaan.
Op de zitting heeft Omroep Gelderland hieraan nog toegevoegd dat zij heeft gekozen voor vrij stevige koppen boven de artikelen, maar dat andere koppen de publicaties niet wezenlijk anders zouden hebben gemaakt.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

Kern van de klacht is dat Omroep Gelderland geen deugdelijk onderzoek heeft verricht, op onjuiste wijze wederhoor heeft toegepast en klagers ten onrechte negatief heeft weggezet.
De Raad zal zich tot deze kern beperken. Hij zal daarbij de klacht bezien in de context van de gehele berichtgeving als opgesomd onder ‘De Feiten’ en die berichtgeving in onderlinge samenhang beoordelen.

De Raad stelt voorop dat media een belangrijke taak hebben om misstanden in de samenleving aan de kaak te stellen. Daarbij komt dat de journalist en zijn redactie vrij zijn in de selectie van nieuws. Het is aan de journalist om te bepalen vanuit welke invalshoek(en) een onderwerp wordt belicht en in welke context het bericht wordt gebracht. Dat neemt niet weg dat de journalist het belang dat met een publicatie is gediend dient af te wegen tegen de belangen die eventueel door de publicatie worden geschaad.

Voor Omroep Gelderland bestond voldoende aanleiding om aan de kwestie aandacht te besteden. Als oud-medewerkers en ontevreden familieleden van bewoners melden dat in een huis als de Herbergier (bestemd voor kwetsbare ouderen) sinds het aantreden van de nieuwe zorgeigenaren misstanden heersen, is dat alleszins nieuwswaardig. Zeker als blijkt dat een relatief groot aantal oud-medewerkers is vertrokken en ook een relatief groot aantal bewoners naar elders is verhuisd.
Daarbij moet wel in aanmerking worden genomen dat beschuldigingen alleen worden gepubliceerd wanneer onderzocht is of hiervoor een deugdelijke grondslag bestaat. Dat geldt te meer wanneer die beschuldigingen werden geuit door personen die in conflict verkeren met de beschuldigde of die anderszins belanghebbende zijn. Bovendien moet wederhoor worden toegepast bij personen die door een publicatie worden gediskwalificeerd.

Niet ter discussie staat dat Omroep Gelderland – nadat zij had gesproken met de oud-medewerkers en verontruste familieleden – klagers in de gelegenheid heeft gesteld om zowel per e-mail, per telefoon, als voor de camera hun kant van het verhaal te belichten en te reageren op de aantijgingen. De redactie was daarbij overigens niet gehouden om in te gaan op het verzoek van klagers om een gesprek met hen te voeren in het bijzijn van anderen.
Vervolgens hebben klagers uitvoerig uitgelegd waarom de kwestie een stuk genuanceerder ligt. Omdat de aangetroffen situatie bij hun aantreden niet in overeenstemming was met de kwaliteit van de zorg die ze wilden leveren, zijn veranderingen doorgevoerd. Een aantal medewerkers en familieleden kon zich daarin echter niet vinden. Bovendien voldeed naar het oordeel van klagers een aantal van de (inmiddels verdwenen) medewerkers niet aan de eisen die aan hen mochten worden gesteld. De opmerkingen van klagers zijn ook bevestigd door een groot aantal (huidige) medewerkers en familieleden van bewoners, die hebben verklaard dat zij zich niet herkennen in de klachten.
Omroep Gelderland heeft in de diverse publicaties een reactie van klagers opgenomen. Voor zover klagers wellicht niet adequaat (genoeg) hebben gereageerd, kan dat Omroep Gelderland niet worden tegengeworpen.
Verder heeft Omroep Gelderland in de publicaties afdoende duidelijk gemaakt wanneer sprake is van een citaat van een geïnterviewde bron. Niet is gebleken dat de berichtgeving, waaronder begrepen de citaten, relevante feitelijke onjuistheden bevat.
In zoverre heeft Omroep Gelderland zorgvuldig gehandeld.

Echter, Omroep Gelderland had evenwichtiger over klagers moeten berichten en heeft dat ten onrechte niet gedaan.
Omroep Gelderland heeft aangevoerd dat zij een min of meer neutrale positie heeft ingenomen, door te spreken over ‘onrust’. Dat zij zich daarbij heeft gefocust op het nieuwswaardige feit dat een relatief groot aantal oud-medewerkers en een aantal familieleden van oud-bewoners zorgen hebben over de situatie in de Herbergier, is begrijpelijk en staat haar vrij.
De berichtgeving laat de gemiddelde lezer echter nauwelijks ruimte voor een andere conclusie dan dat de opvang in de Herbergier in overwegende mate niet deugt. Dit doet onvoldoende recht aan hetgeen in en naar aanleiding van het wederhoor van klagers bekend is geworden. Het tegengeluid van de groep van tevreden familieleden en huidige medewerkers, en het positieve rapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd – die de beschuldigingen aanmerkelijk nuanceren – zijn onvoldoende naar voren gebracht. Daarbij neemt de Raad in aanmerking dat de oud-medewerkers en ontevreden familieleden zeer prominent aan het woord zijn gelaten en in de koppen zijn geciteerd.
Aldus is de berichtgeving onevenwichtig en tendentieus. Omroep Gelderland heeft op dit punt journalistiek onzorgvuldig gehandeld.

Relevante punten uit de Leidraad: A., B.3 en C.
Relevante eerdere conclusies: RvdJ 2020/1 en RvdJ 2018/37

CONCLUSIE

Voor zover de klacht betrekking heeft op onevenwichtige en tendentieuze berichtgeving hebben Terpstra en Omroep Gelderland journalistiek onzorgvuldig gehandeld. Verder was hun handelwijze zorgvuldig.

De Raad doet de aanbeveling aan Omroep Gelderland om deze conclusie integraal of in samenvatting te publiceren.

Zo vastgesteld door de Raad op 29 oktober 2021 door prof. mr. B.E.P. Myjer, voorzitter, J Hoogenberg, S. Kuijper, mw. drs. S.S. Sitalsing en mw. M. Stenneke, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris, en mr. G. Kamminga, plaatsvervangend secretaris.