Samenvatting
AD Utrechts Nieuwsblad, heeft in het artikel “Industriële kraan langs Merwedekanaal verkocht voor 30.000 euro, grote vraag is wat nieuwe eigenaar van plan is.” aandacht besteed aan de koop van een monumentaal object in Utrecht door klager. Daarbij heeft de redactie journalistiek zorgvuldig gehandeld. De vermelding van persoonlijke gegevens van klager is relevant en daarmee is de privacy van klager niet disproportioneel geschaad. Bovendien is AD klager tegemoetgekomen door – met uitzondering van diens naam – zijn persoonlijke gegevens te verwijderen nadat klager tegen de publicatie bezwaar had gemaakt.
Conclusie van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van
X
tegen
de hoofdredacteur van AD Utrechts Nieuwsblad
De heer X te […] (hierna: klager) heeft op 13 juli 2020 een klacht ingediend tegen de hoofdredacteur van AD Utrechts Nieuwsblad (hierna: AD). Bij de beoordeling van de klacht is verder correspondentie van klager en de heer P.F.G. van den Bosch, hoofdredacteur AD Regio, betrokken van 17 november 2020 (inclusief geluidsfragment), 7 en 21 januari 2021 en 1 februari 2021.
De zaak is met toestemming van partijen buiten hun aanwezigheid behandeld op de zitting van de Raad van 12 februari 2021.
DE FEITEN
Op 12 mei 2020 verscheen op de website van AD Utrechts Nieuwsblad een artikel met de kop “Industriële kraan langs Merwedekanaal verkocht voor 30.000 euro, grote vraag is wat nieuwe eigenaar van plan is.” De intro van het artikel luidt:
“De opvallende oude, industriële kraan aan het Merwedekanaal in Utrecht heeft een nieuwe eigenaar. Maar wat hij er mee wil, is vooralsnog een groot mysterie.”
Verder bevat het artikel onder meer de volgende passages:
“Uit gegevens uit het kadaster blijkt dat de Elevator, zoals de officiële naam luidt, eind april is verkocht voor 32.450 euro. De koper is ondernemer [X].”
en:
“[X] wil desgevraagd niets over de kraan en de toekomst kwijt. Ook over de reden van zijn zwijgen, wil hij geen toelichting geven.”
Kort na publicatie heeft klager telefonisch zijn bezwaren kenbaar gemaakt en verzocht zijn persoonsgegevens uit het artikel te verwijderen. In reactie hierop heeft AD op 15 mei 2020 het volgende aan klager bericht:
“Zoals beloofd geef ik hierbij een vervolg aan ons uitgebreide telefoongesprek van donderdagmiddag 14 mei 2020. Daarin bespraken we uw opmerkingen en vragen aangaande het artikel in het AD Utrechts Nieuwsblad waarin we berichten over uw aankoop van een monumentale hijskraan in Utrecht. In voornoemd telefoongesprek heb ik u toegezegd om de genoemde bedrijfsnaam, uw woonplaats en uw grondbezit uit het artikel te verwijderen, omdat u de relevantie ervan betwist. Dat is inmiddels ook gebeurd.
Ook vroeg u om uw naam uit het artikel te verwijderen; ook van het noemen van uw naam betwist u de relevantie, daarnaast merkte u op dat uw naam uit het kadaster afkomstig is en dat er een disclaimer is die publicatie van uw naam niet toestaat. Op dat laatste verzoek heb ik aangegeven eerst intern overleg te willen voeren. Dat heeft inmiddels plaatsgevonden. De weerslag ervan leest u hieronder.
Van belang is dat de (persoons)gegevens volgend uit de registraties in het Kadaster openbaar zijn. Deze (persoons)gegevens zijn door iedereen te raadplegen maar mogen niet worden gebruikt voor charitatieve of commerciële activiteiten, zoals direct marketing en profileringsdoeleinden.
Het gebruik van de (persoons)gegevens uit het Kadaster in journalistieke uitingen is in beginsel wel toegestaan. (…)
Nu vaststaat dat de (persoons)gegevens uit het Kadaster in beginsel mogen worden gebruikt in journalistieke uitingen zal een belangenafweging moeten worden gemaakt of het gerechtvaardigd is dat deze (persoons)gegevens door het AD Utrechts Nieuwsblad in het artikel zijn verwerkt.
(…)
In deze kwestie is zeer goed te beargumenteren dat het belang van het AD Utrechts Nieuwsblad om uw naam te benoemen moet prevaleren en wel om het volgende:
· De (persoons)gegevens i.c.m. het eigendom van de kraan zijn openbaar en voor iedereen inzichtelijk;
· De monumentale kraan is verkocht door Rijkswaterstaat via een openbare verkoop;
· De lezers van de krant c.q. de inwoners van Utrecht dienen door de krant geïnformeerd te worden over de verkoop en het mogelijke doel wat de verkoper met het monument heeft;
· Het is journalistiek relevant wie de nieuwe eigenaar van de kraan is geworden;
· De (persoons)gegevens worden slechts in een feitelijke context vermeld zonder dat de krant of derden een waardeoordeel (zowel negatief als positief) over u en/of de aankoop vellen;
· We hebben u voorafgaand aan publicatie gevraagd naar uw intenties met de kraan en deze reactie is ook opgenomen in het artikel;
· U had rekening moeten houden met de mogelijkheid dat bij de aankoop van de kraan media aandacht zou volgen omdat sprake is van een markante monumentale kraan waar al eerder in diverse media aandacht aan is besteed.
Op grond van het voorgaande is onze conclusie dat het belang van het AD Utrechts Nieuwsblad om uw naam te noemen prevaleert boven uw belang op het recht van privacy. Ik zal uw naam daarom niet uit het artikel verwijderen.”
DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN
Klager stelt – kort samengevat – het volgende. Het artikel bevat irrelevante informatie over zijn bezittingen, woonplaats en bedrijf, en daardoor ondervindt hij schade. Ook wordt hij tegen zijn zin benaderd over het object aan het Merwedekanaal. Juist om dat te voorkomen, heeft klager in een telefoongesprek met de redactie duidelijk gemaakt dat hij niet wil dat er over het object dan wel over hemzelf wordt gepubliceerd. Klager wenst dat het artikel van de website wordt gehaald dan wel dat zijn naam alsnog wordt verwijderd.
AD stelt daar – eveneens samengevat – het volgende tegenover. Vanaf december 2019 is diverse keren aandacht besteed aan de industriële kraan. Het is een opvallend object op een bijzondere plek en heeft de officiële status van een gemeentelijk monument. Er bestond dan ook voldoende aanleiding om over de verkoop aan klager te berichten. Het vermelden van bepaalde gegevens uit het kadaster – zoals de naam, woonplaats, bedrijfsnaam en overig grondbezit van de koper – was in dit verband journalistiek relevant. Het gaat om openbare gegevens, die inzicht en context geven aan de lezers. Niettemin heeft AD – om klager, onverplicht, tegemoet te komen – de persoonsgegevens van klager, met uitzondering van zijn naam, uit het artikel verwijderd.
Klager had er rekening mee kunnen houden dat er media-aandacht zou ontstaan naar aanleiding van de aankoop van een monumentale kraan. Dat hij tegen zijn zin in wordt benaderd over het object is nu eenmaal een gevolg daarvan.
AD concludeert dat zij zowel bij de publicatie als bij de afhandeling van de klacht zorgvuldig heeft gehandeld. Voor het alsnog verwijderen van klagers naam bestaat, na afweging van alle belangen, geen aanleiding.
BEOORDELING VAN DE KLACHT
De Raad stelt allereerst vast dat AD kort na het eerste contact met klager het oorspronkelijke artikel heeft aangepast en daaruit de bedrijfsnaam, woonplaats en het grondbezit van klager heeft verwijderd. De klacht moet in dat licht worden beoordeeld.
Verder overweegt de Raad dat een journalist is in de selectie van nieuws en geen toestemming nodig heeft van degene over wie hij publiceert. Daarbij is aan de journalist om te bepalen vanuit welke invalshoek(en) een onderwerp wordt belicht en in welke context het bericht wordt gebracht. Dat klager telefonisch heeft laten weten dat hij geen toelichting wil geven en liever niet wil dat over het object en hemzelf wordt gepubliceerd, maakt niet dat AD had moeten afzien van publicatie.
Het voorgaande neemt niet weg dat de journalist het belang dat met een publicatie is gediend dient af te wegen tegen de belangen die eventueel door de publicatie worden geschaad.
De door AD gemaakte afweging was correct. Het artikel gaat over een object met maatschappelijke relevantie in Utrecht, waarover AD zonder meer kon publiceren. Het vermelden van de persoonsgegevens van klager is in dit geval journalistiek relevant. Als koper van een monumentaal object had klager er rekening mee kunnen houden dat media daaraan aandacht zouden besteden.
Er bestaat geen grond voor het oordeel dat de privacy van klager verder is aangetast dan in het kader van de berichtgeving redelijkerwijs noodzakelijk was. Daarbij komt dat AD klager tegemoet is gekomen door – met uitzondering van diens naam – zijn persoonlijke gegevens te verwijderen nadat klager tegen de publicatie bezwaar had gemaakt.
Het voorgaande leidt tot de conclusie dat AD journalistiek zorgvuldig heeft gehandeld.
Relevante punten uit de Leidraad van de Raad: A en C.1
Relevante eerdere conclusies van de Raad: RvdJ 2020/25 en RvdJ 2020/3
CONCLUSIE
AD Utrechts Nieuwsblad heeft journalistiek zorgvuldig gehandeld.
Zo vastgesteld door de Raad op 30 maart 2021 door prof. mr. B.E.P. Myjer, voorzitter, mw. mr. N.A.M. van Herten, J. Hoogenberg, mw. M. Ten Katen en H.P.M.J. Schneider, leden, in tegenwoordigheid van mw. mr. D.C. Koene, secretaris, en mr. G.A. van de Sluis, plaatsvervangend secretaris.