X / de hoofdredacteur van de Steenwijker Courant

Conclusie van de Raad voor de Journalistiek
inzake de klacht van

X

tegen

de hoofdredacteur van de Steenwijker Courant

De heer X te […] (klager) heeft op 18 augustus 2022 een klacht ingediend tegen de hoofdredacteur van de Steenwijker Courant. Bij de beoordeling van de klacht is verder correspondentie betrokken van partijen van 31 augustus 2022, 24 oktober 2022, en 11 en 15 november 2022.

De klacht is behandeld op de zitting van de Raad van 25 november 2022 in aanwezigheid van klager en de heer D. Wijbrands, hoofdredacteur van de Steenwijker Courant.

Vanwege de plotselinge verhindering van een van de leden van de Raad, hebben partijen desgevraagd laten weten geen bezwaar te hebben tegen behandeling van de zaak door de voorzitter en drie leden.

Naar aanleiding van de zitting heeft Wijbrands op 28 november 2022 nog nadere informatie aan de Raad verstrekt. Vervolgens hebben partijen nog over en weer gereageerd op 30 november 2022 en 5 en 15 december 2022.

DE FEITEN

Op 8 maart 2022 heeft de Steenwijker Courant in haar papieren gratis huis-aan-huis editie aandacht besteed aan de gemeenteraadsverkiezingen. Op een verkiezingspagina staan de antwoorden op bepaalde vragen van lijsttrekkers van acht van de negen politieke partijen die deelnamen aan de gemeenteraadsverkiezingen in de gemeente Steenwijkerland. Over de negende politieke partij, waarvan klager lijsttrekker was, is niets geschreven. Die keuze is niet toegelicht.

Naar aanleiding van de bezwaren van klager heeft de heer E. van Dijk, directeur journalistiek van Mediahuis Noord, in een e-mail van 16 maart 2022 het volgende aan klager bericht:
“De redactie van de Opregte Steenwijker Courant heeft geen zeggenschap over de verkiezingsborden bij het station van Steenwijk. Wel over de inhoud van de krant. In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen is besloten niet mee te werken aan het verspreiden van extreemrechts gedachtengoed. Journalistiek is het vergaren, selecteren en bewerken van nieuws. Een onafhankelijke redactie als die van de Steenwijker bepaalt zelf aan welke zaken ze wel en niet aandacht besteedt. Eerder is wel gemeld dat uw partij meedoet aan de verkiezingen en u bent in een aantal rubrieken aan het woord geweest. Maar op de verkiezingspagina heeft de redactie gekozen voor het uitlichten van acht partijen die in Steenwijkerland om de zetels strijden. Dat is zoals gezegd de vrijheid die de redactie heeft.”

Verder heeft de Steenwijker Courant op 17 maart 2022 op haar Facebookpagina een artikel gepubliceerd met de kop “BGL en CPB grote winnaars in Steenwijkerland. 8 zetels voor BGL, 5 voor CPB”.  Onder dit artikel heeft de heer A. Meijer de volgende reactie geplaatst:
“Steenwijkerland kan weer rustig ademhalen nu extreem rechts geen zetel heeft bemachtigd. De partij van [X] stond afgelopen december samen met de Neonazi’s van het fascistische NVU hand in hand te wapperen met de NSB vlag. Toch jammer dat er bijna 500 mensen hebben gestemd [op] deze verwerpelijke partij.”
Meijer heeft rondom de verkiezingen ook gereageerd onder diverse berichten op de Facebookpagina van de politieke partij van klager. Klager heeft die reacties vervolgens verwijderd.

DE STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

Klager stelt – kort samengevat – het volgende. Meijer, volgens klager een journalist van de Steenwijker Courant, heeft hem uitgemaakt voor fascist, racist, nazi en NSB’er, en beschuldigd van extreem rechts gedachtegoed. De Steenwijker Courant had Meijer daarop moeten aanspreken en online actie moeten ondernemen. Klager wijst erop dat het logo en de vlag van zijn politieke partij geen NSB-kenmerken bevatten.
Verder maakt klager er bezwaar tegen dat Van Dijk hem heeft beschuldigd van het uitdragen van extreemrechts gedachtengoed en dat kennelijk om die reden de standpunten van zijn politieke partij – als enige – niet zijn opgenomen op de verkiezingspagina. Dit terwijl hij in februari wel door de redactie is uitgenodigd om een foto te maken ten behoeve van de verkiezingspagina. Volgens klager is dit censuur zo vlak voor de verkiezingen, waarbij hij in de peilingen op een groot aantal zetels stond. Hij is vooraf ook niet over deze keuze geïnformeerd.
Ten slotte merkt klager nog op dat hij in augustus 2022 bij zijn huis met de dood is bedreigd, vermoedelijk door iemand die de beschuldigingen van Meijer heeft gelezen.

De Steenwijker Courant stelt hier – eveneens samengevat – het volgende tegenover. Op de verkiezingspagina zijn bewust geen antwoorden opgenomen van partijen met standpunten die door een deel van de lezers als extreem, hetzij links dan wel rechts, konden worden opgevat. Die vrijheid komt de redactie toe. In andere artikelen is wel aandacht besteed aan de politieke partij van klager. Van censuur is dus geen sprake.
Verder draagt de Steenwijker Courant geen verantwoordelijkheid voor de gedragingen van Meijer. Hij is geen medewerker van de krant, maar levert op verzoek van de redactie om niet en incidenteel een foto of tekstbijdrage over een concert. Meijer heeft, net als anderen, als privé persoon een reactie geplaatst op de Facebookpagina van de krant. Die reactie was niet zodanig dat daarmee de grenzen van het betamelijke werden overschreden. Het was daarom niet noodzakelijk de reactie te verwijderen.
Volgens de Steenwijker Courant is inherent aan de positie van politici c.q. (toekomstig) gekozen volksvertegenwoordigers dat hun publieke uitspraken eerder tot reacties uit de samenleving leiden dan van andere burgers. Niet wordt duidelijk waarom de publicaties van de Steenwijker Courant het leven van klager onveiliger zouden hebben gemaakt. Het niet opnemen van standpunten van deze politieke partij kan in elk geval hieraan niet hebben bijgedragen.

BEOORDELING VAN DE KLACHT

Kern van de klacht is dat de politieke partij van klager niet is opgenomen op de verkiezingspagina in de editie van 8 maart 2022 en dat klager onheus is bejegend door (medewerkers van) de Steenwijker Courant, zonder dat daarop actie is ondernomen.
De Raad stelt voorop dat journalisten vrij zijn in de selectie van wat ze publiceren. Er bestaat geen journalistieke norm die meebrengt dat een medium in een artikel over deelnemers aan de gemeenteraadsverkiezingen verplicht is ook te berichten over de politieke partij van klager.
Het was beter geweest als de redactie klager vooraf had geïnformeerd over haar keuze op de verkiezingspagina geen aandacht te besteden aan de partij van klager. Klager had immers op verzoek van de redactie een foto laten maken en was in de veronderstelling dat ook zijn partij aandacht zou krijgen. Dat redactie was daartoe echter niet gehouden.

Voor zover de klacht is gericht tegen gedragingen van Meijer overweegt de Raad het volgende. Uit wat de Steenwijker Courant heeft aangevoerd, blijkt dat geen sprake is van journalistieke gedragingen in de zin van de statuten van de Raad. Dat neemt niet weg dat de Steenwijker Courant verantwoordelijk is voor reacties die zijn geplaatst onder berichten op haar Facebookpagina, zoals in dit geval die van Meijer. Weliswaar kan niet verwacht worden dat alle reacties vooraf gemodereerd en eventueel verwijderd worden, maar wel kan een redactie besluiten geplaatste reacties te verwijderen. Bevat een reactie een ernstige beschuldiging of een smadelijke uitlating ten aanzien van personen, dan dient die redactie daarnaast op verzoek van de betrokkene(n) te onderzoeken of voor de beschuldiging of de aantijging een feitelijke grond bestaat, en indien dit niet het geval is, de reactie te verwijderen.
Er bestaat geen aanleiding voor het oordeel dat de Steenwijker Courant onzorgvuldig heeft gehandeld door de reactie van Meijer niet te verwijderen. Er is geen sprake van ongefundeerde beschuldigingen. Dat de vlag van klager geen NSB-kenmerken heeft, laat onverlet dat hij onweersproken hand in hand heeft gestaan met leden van de NVU die met een dergelijke vlag hebben gewapperd. Ook voor het overige is de reactie van Meijer niet zodanig onbetamelijk dat de Steenwijker Courant die had moeten verwijderen. Daarbij is relevant dat de reactie is geplaatst in verkiezingstijd, dat ruimte moet bestaan voor reacties van burgers op politieke partijen en dat publieke figuren zoals lijsttrekkers zich een zekere mate van blootstelling aan ongewilde publiciteit moeten laten welgevallen.

Tot slot is niet gebleken dat klager door (andere) medewerkers van de Steenwijker Courant onheus is bejegend. Daargelaten dat Van Dijk de kwalificatie extreemrechts uitsluitend heeft gebruikt in een aan klager gerichte e-mail valt deze uiting binnen de marge van zijn vrije waardering en is deze niet ontoelaatbaar. Hierbij geldt evenzeer dat de uiting is gedaan in verkiezingstijd en dat klager zich als voorman van een politieke partij meer moet laten welgevallen.

Het voorgaande leidt tot de conclusie dat de klacht ongegrond is.

Relevante punten uit de Leidraad: A. en D.
Relevante eerdere conclusies: RvdJ 2022/23, RvdJ 2019/18, RvdJ 2017/33, RvdJ 2014/1 en RvdJ 2005/35

CONCLUSIE

De klacht is ongegrond.

Zo vastgesteld door de Raad op 30 januari 2023 door mr. J.J. van Eck, voorzitter, dr. H.P. Groenhart, L.C. Hauben en mw. drs. S.S. Sitalsing, leden, in tegenwoordigheid van mr. G.A. van de Sluis, plaatsvervangend secretaris.