Conclusies

V. van der Boon en Het Financieele Dagblad hebben in het artikel “Gearresteerde notaris vestigde verdacht bedrijf bij onwetende burger” op journalistiek onzorgvuldige wijze aandacht besteed aan een tuchtzaak tegen de betrokken notaris (klager). In de kop is de tuchtzaak, die ging over het doorgeven van een adreswijziging bij de Kamer van Koophandel, verweven met de arrestatie van klager in een andere kwestie. Bij de lezer is de onjuiste indruk gewekt dat klager in zijn functioneren als notaris verwijtbaar heeft gehandeld bij de vestiging van een  bedrijf, terwijl de klacht hierover in de tuchtzaak (ook) in hoger beroep is afgewezen. Die indruk is door de verdere inhoud van het artikel versterkt. Hiermee is geen recht gedaan aan de betekenis van de uitspraak van het hof in de tuchtzaak. De Raad doet de aanbeveling aan Het Financieele Dagblad deze conclusie ruimhartig te publiceren.

H. Ganzevoort, R. Heerkens en NPO Radio 1 De Ochtend (KRO-NCRV) hebben in de uitzending “Opsporing sektes in Nederland moet veel beter” op journalistiek onzorgvuldige wijze aandacht besteed aan de Orde der Transformanten (klaagster). In de uitzending heeft journaliste C. Damen ernstige beschuldigingen aan het adres van klaagster geuit. Aangezien Damen met klaagster in conflict was over de inhoud van haar boek, kon zij niet als onafhankelijke, objectieve deskundige worden beschouwd. Het had dan ook op de weg van de omroep gelegen om te onderzoeken of voor de beschuldigingen een deugdelijke grondslag bestond en wederhoor bij klaagster toe te passen. Dit is echter niet gebeurd.
De Raad onthoudt zich van een oordeel over de handelwijze van Damen, nu zij niet op de klacht heeft gereageerd. De Raad kan daarom niet met de vereiste zorgvuldigheid beoordelen of, en zo ja in hoeverre, Damen journalistiek onzorgvuldig heeft gehandeld.
De Raad doet de aanbeveling aan De Ochtend om deze conclusie ruimhartig te publiceren.

De heer X heeft geklaagd over berichtgeving van Omroep Gelderland waarin aandacht is besteed aan een strafzaak. Klager is een voormalig werknemer van het bedrijf van de verdachten. Volgens de Raad voor de Journalistiek heeft hij daarmee geen rechtstreeks belang bij de zaak. Daarom is de klacht niet inhoudelijk behandeld.

G. van der Maten en het Noordhollands Dagblad hebben in de artikelen “Onderzoek naar ‘rare’ wethouder” en “’Al mijn bellen gingen rinkelen’” op journalistiek zorgvuldige wijze bericht over de klacht die klaagster bij de Nationale Ombudsman heeft ingediend. Klaagster heeft met het toezenden van stukken de redactie zelf op de hoogte gesteld van de kwestie en heeft in haar begeleidende e-mails niet om vertrouwelijkheid of anonimisering verzocht. De redactie mocht er dan ook van uitgaan dat klaagster publiciteit wenste en geen bezwaar had tegen vermelding van haar naam. Ook verder is niet gebleken dat op onjuiste wijze aandacht aan de kwestie is besteed. Ten slotte is niet aannemelijk geworden dat Van der Maten partijdig of niet-integer heeft gehandeld.

De Raad voor de Journalistiek ziet geen aanleiding om een conclusie over een klacht tegen Ontvoerd (RvdJ 2016/32) te herzien. Verzoekster maakt bezwaar tegen de afwegingen die de Raad in zijn conclusie heeft gemaakt, maar heeft niet aannemelijk gemaakt dat de Raad zijn conclusie op basis van onjuiste constateringen heeft genomen. Dat verzoekster zich niet kan vinden in de overwegingen en het oordeel van de Raad, is onvoldoende om een verzoek tot herziening te honoreren.

Voor RTV Utrecht bestond voldoende aanleiding om in het artikel “Huis-aan-huisblad DUIC slecht bezorgd” te berichten over de krant van DUIC (klaagster) zoals is gedaan. De berichtgeving was waarheidsgetrouw en controleerbaar. Verder was het journalistiek relevant om de bevindingen voor te leggen aan de adverteerders van klaagster. De Raad vindt het niet aannemelijk dat de motieven van de omroep niet integer zijn geweest. In zoverre heeft de omroep journalistiek zorgvuldig gehandeld. Hoewel de omroep in een vroeg stadium van haar onderzoek klaagster om een reactie heeft gevraagd, had zij klaagster nog voldoende gelegenheid moeten bieden voor aanvullend wederhoor. Dat is niet gebeurd. Bovendien heeft klaagster meer inhoudelijk gereageerd, dan is weergegeven in het artikel. Ten aanzien van het toepassen van wederhoor heeft de omroep daarom journalistiek onzorgvuldig gehandeld. De Raad doet de aanbeveling aan RTV Utrecht om deze conclusie ruimhartig te publiceren.

Het Brabants Dagblad heeft in het artikel “Tilburgse organisator ‘nazibeurs’ doet aangifte van smaad” op journalistiek zorgvuldige wijze bericht over een aangifte tegen A.E.A.J. Graaff en AFVN-Bond van Antifascisten (klagers). De berichtgeving is vooral van feitelijke aard en daarom was toepassing van wederhoor niet nodig. Niet is gebleken dat het artikel relevante onjuistheden bevat of dat een vertekend beeld van de kwestie is geschetst. Op verzoek van klagers heeft de krant een reactie onder het artikel verwijderd, en daarmee adequaat gehandeld.

In een uitzending van het jeugdprogramma Welkom in de IJzeren Eeuw (NTR) met de titel ‘Arm en Rijk’ is aandacht besteed aan industrieel Z. Gezien de luchtige, humoristische toon van het programma, waarbij overdrijving als stijlmiddel niet wordt geschuwd, zijn met de aanduidingen ‘ergste uitbuiter’, ‘ergste slavendrijver van de 19e eeuw’ en ‘het kwade gezicht van de kinderarbeid’ geen grenzen van zorgvuldige journalistiek overschreden. Dit concludeert de Raad naar aanleiding van een klacht van X c.s., nabestaanden van Z. Wel meent de Raad dat de omroep onvoldoende inhoudelijk is ingegaan op de klacht en daarmee onzorgvuldig heeft gehandeld. De Raad doet de aanbeveling aan de omroep om deze conclusie ruimhartig te publiceren.

Het Noordhollands Dagblad heeft in strijd met gemaakte afspraken het artikel “Burgemeester Bergen bedreigd” niet vooraf ter inzage aan de gemeente Bergen (klaagster) gestuurd. Bovendien heeft de krant in het artikel ten onrechte een verband gelegd tussen de bedreiging van de burgemeester en een in de gemeente lopende kwestie rond illegale bewoning. Hiermee heeft de krant journalistiek onzorgvuldig gehandeld. De Raad onthoudt zich van een oordeel over de handelwijze van journalisten M. Bergman en P.P. Schmaal. De Raad doet de aanbeveling aan het Noordhollands Dagblad om deze conclusie ruimhartig te publiceren.

M. Bon en het Eindhovens Dagblad hebben in het artikel “Oud-bestuursleden stichting [Y] over voorzitter [X]: ‘Ze duldt geen tegenspraak’” een aantal ernstige beschuldigingen over X en Y (klagers) opgenomen. De Raad kan niet vaststellen of de concrete beschuldigingen voor wederhoor aan klagers zijn voorgelegd, maar constateert dat de publicatie ten aanzien van deze beschuldigingen geen specifieke reactie van klagers bevat. De Raad komt daarom tot de conclusie dat Bon en de krant journalistiek onzorgvuldig hebben gehandeld door de eventuele reactie van klagers niet adequaat in de publicatie te hebben verwerkt. De Raad doet de aanbeveling aan het Eindhovens Dagblad om deze conclusie ruimhartig te publiceren.