Conclusies

BNNVARA en CCCP Televisie B.V. hebben in uitzendingen van het televisieprogramma Rambam op journalistiek zorgvuldige wijze aandacht besteed aan de hondenschool van klaagster. Het gebruik van een verborgen camera was in dit geval niet ontoelaatbaar. Het uitgezonden materiaal bevat concretiseringen en bijzonderheden ten aanzien van de handelwijze van klaagster, die aan de uitzending authenticiteit en daarmee een relevante meerwaarde gaven. Het is niet aannemelijk dat dit ook op een andere wijze gerealiseerd had kunnen worden. De beelden zijn niet zodanig gemonteerd dat zij een vertekend en misleidend beeld geven van wat op de bewuste training bij klaagster heeft plaatsgevonden. Van eenzijdige, unfaire, niet waarheidsgetrouwe, tendentieuze berichtgeving is geen sprake. Klaagster is de gelegenheid geboden te reageren, maar heeft daarvan in eerste instantie afgezien. Nadat zij alsnog een schriftelijke verklaring had opgesteld, is die op de website van Rambam geplaatst en is daarnaar in de herhaling verwezen. Voorts stond het de programmamakers vrij deskundigen te selecteren en aan het woord te laten. Dat deze zich negatief uitlaten over de door klaagster gehanteerde methode maakt dit niet anders. Aangezien het hier een specifieke expertise betreft, is het verklaarbaar dat de deskundigen eveneens hondentrainingen verzorgen. Er is geen sprake van een ontoelaatbare belangenverstrengeling. Verder heeft klaagster bezwaar gemaakt tegen het niet afgeven en/of tonen van ruw beeldmateriaal. Er bestaat echter geen regel op grond waarvan dit als journalistiek onzorgvuldig moet worden beschouwd. Ten slotte is klaagster conform de gedane toezeggingen voldoende onherkenbaar gemaakt. Bovendien zijn CCCP en BNNVARA na de eerste uitzending klaagster verder tegemoetgekomen, door in de herhaling de omgeving verdergaand te blurren. Er is geen grond voor de conclusie dat zij bewust niet hebben meegewerkt aan het onherkenbaar maken van klaagster.

M. Beijer, Almere DEZE WEEK en Rodi Media B.V. hebben in het artikel “Werkrelatie ADW en wethouder ernstig verstoord” aandacht besteed aan zeer ernstige aantijgingen van Beijer aan het adres van T. Herrema (klager). Beijer en de krant zijn in deze kwestie belanghebbenden en zijn als zodanig partij geworden bij een extern verricht onderzoek. Onder deze specifieke omstandigheden hadden zij niet tot publicatie mogen overgaan voordat het definitieve onderzoeksrapport was vrijgegeven. Door toch voor het verschijnen van het rapport het artikel te publiceren hebben zij journalistiek onzorgvuldig gehandeld.
De publicatie van het artikel “Ombudsman acht klacht Almere DEZE WEEK niet bewezen” was niet onzorgvuldig. Het stond de krant vrij aandacht te besteden aan het rapport van de Ombudsman op de wijze zoals zij heeft gedaan, waarbij zij opnieuw Beijer aan het woord heeft gelaten. In het artikel is een duidelijk onderscheid gemaakt tussen feiten, beweringen en meningen, waarbij ook aandacht is besteed aan de mening van klager. Van niet-waarheidsgetrouwe berichtgeving is geen sprake.
Voor zover de klacht is gericht tegen uitlatingen van Beijer in Het Parool is de Raad niet bevoegd daarover te oordelen. De Raad doet de aanbeveling aan Almere DEZE WEEK om deze conclusie integraal of in samenvatting te publiceren.

De Volkskrant heeft in het artikel “Een model moet niet moeilijk doen” aandacht besteed aan een debat over gepast en ongepast naakt van minderjarigen in de modewereld. De krant heeft niet journalistiek onzorgvuldig gehandeld door in dat kader in te zoomen op het werk van klager. De verschillende standpunten daarover zijn voldoende evenwichtig tot uitdrukking gebracht, waarbij ook de reactie van klager uitgebreid is verwerkt, zodat de lezer zich een eigen oordeel kan vormen.
Verder heeft de krant een zorgvuldige afweging gemaakt ten aanzien van de naamsvermelding van klager, die in ieder geval geen prijs stelde op vermelding van zijn voornaam en de initiaal van zijn achternaam en in zijn reactie op het conceptartikel ook geen bezwaar heeft gemaakt tegen de vermelding van zijn volledige naam. Van een ongerechtvaardigde inbreuk op de privacy van klager is geen sprake.

Omroep Flevoland heeft journalistiek onzorgvuldig gehandeld door het artikel “Forum voor de Ouderen wil af van kandidaat” te publiceren zonder voldoende wederhoor toe te passen bij mevrouw A.M. Apeldoorn (klaagster). De omroep mocht niet volstaan met het verwerken van een e-mail van klaagster aan derden, waarin zij had laten weten dat zij niet op de kwestie wilde ingaan. Niet valt in te zien waarom de omroep niet langer op een reactie van klaagster had kunnen wachten.
Na de publicatie heeft de omroep klaagster ruim de gelegenheid geboden alsnog te reageren, zodat haar reactie aan het artikel had kunnen worden toegevoegd. Dat klaagster om haar moverende redenen hierop niet is ingegaan, kan de omroep niet worden verweten. De omroep heeft derhalve op journalistiek zorgvuldige wijze de klacht afgehandeld. De Raad doet de aanbeveling aan Omroep Flevoland om deze conclusie integraal of in samenvatting te publiceren.

De Raad voor de Journalistiek ziet geen aanleiding om een conclusie over een klacht van de heer J.M. van Kessel (verzoeker) tegen mevrouw V. van der Kooi en het Eindhovens Dagblad (RvdJ 2018/32) te herzien. Verzoeker maakt bezwaar tegen de afwegingen die de Raad in zijn conclusie heeft gemaakt, maar heeft niet aannemelijk gemaakt dat de Raad zijn conclusie op basis van onjuiste constateringen heeft genomen. Dat verzoeker zich niet kan vinden in de overwegingen en het oordeel van de Raad, is onvoldoende om een verzoek tot herziening te honoreren.

A. Klinkenberg en L. van Houtert (Brabants Dagblad) hebben in het artikel “Raad van State wil niks meer horen van Wob-duo uit […]” bericht over Wob-procedures waarbij klaagster is betrokken. Volgens klaagster bevat de berichtgeving diverse onjuistheden en is zij ten onrechte negatief weggezet. Zij heeft haar stellingen echter niet onderbouwd, zodat niet kan worden vastgesteld dat die stellingen juist zijn. Ook overigens is niet gebleken dat de berichtgeving onjuistheden van betekenis bevat. Bij verslaggeving over rechtszaken is de regel van hoor en wederhoor in beginsel niet aan de orde. Klinkenberg en Van Houtert hebben derhalve journalistiek zorgvuldig gehandeld. De klacht tegen P. Driessen is niet inhoudelijk behandeld.

H. Zwart en Omroep Flevoland hebben in het artikel “VVD schrikt van discriminerende uitlatingen voormalig partijlid” niet journalistiek onzorgvuldig over klager bericht. Het stond de omroep vrij aandacht te besteden aan de kwestie op de wijze zoals zij heeft gedaan. Het artikel is duidelijk gebaseerd op berichtgeving van de VVD in Almere, waarbij is aangehaakt bij de bewoordingen van de VVD. Met de wijze waarop uit een Facebook-reactie van klager is geciteerd, is aan die reactie geen andere betekenis c.q. lading gegeven. Bij berichtgeving van feitelijke aard is het beginsel van wederhoor niet van toepassing. Bovendien heeft de omroep direct nadat klager bezwaar had gemaakt, zijn reactie in een update opgenomen. Ten slotte is het in de gegeven omstandigheden journalistiek toelaatbaar dat de omroep klager heeft aangemerkt als publiek figuur en zijn naam in het artikel heeft vermeld.

AD Haagsche Courant heeft in het artikel “Restauranthouder vast voor doodslag” bericht over een strafzaak waarbij klager was betrokken. De krant heeft niet betwist dat het embargo uit de persrichtlijn van de rechtbank niet is nageleefd en dat het artikel onjuiste informatie bevatte. Met de publicatie is derhalve journalistiek onzorgvuldig gehandeld. Nadat de advocaat van klager zich diezelfde dag tot de krant had gewend, is het bericht uit de middageditie weggehaald. Verder is in een vervolgartikel van de volgende dag duidelijk vermeld dat de aanklacht voor doodslag was geseponeerd. Hiermee is de eerdere onzorgvuldigheid op een passende manier hersteld en is de klacht op adequate wijze afgehandeld. AD Haagsche Courant heeft dan ook uiteindelijk journalistiek zorgvuldig gehandeld.

De Raad voor de Journalistiek ziet geen aanleiding om een conclusie over een klacht tegen het AD Utrechts Nieuwsblad (RvdJ 2018/22) te herzien. Verzoekster maakt bezwaar tegen de afwegingen die de Raad in zijn conclusie heeft gemaakt, maar heeft niet aannemelijk gemaakt dat de Raad zijn conclusie op basis van onjuiste constateringen heeft genomen. Dat verzoekster zich niet kan vinden in de overwegingen en het oordeel van de Raad, is onvoldoende om een verzoek tot herziening te honoreren.

W. Groeneveld, Sikkom.nl en NDC mediagroep B.V. (gezamenlijk: Sikkom) hebben in de artikelen “Trap niet in de verhuurkosten van Mijn Huisbaas Groningen” en “Rijdende Rechter komt naar 050 en zoekt conflicten – iemand problemen met zijn huisbaas of verhuurmakelaar?”, en in (Facebook)reacties op journalistiek onzorgvuldige wijze bericht over E.G.J. van Wieren, Noorderveste B.V. en V.O.F. Makelaardij Van Wieren (klagers). Sikkom heeft met grote stelligheid als feit gepresenteerd dat klagers zich (bewust) niet aan wet- en regelgeving zouden houden en ten onrechte ‘verboden bemiddelingskosten’ bij huurders in rekening brengen. Hiervoor bestaat onvoldoende grondslag. Daarbij komt dat de uitleg van klagers onvoldoende is weergegeven en laatdunkend is afgedaan als ‘blablabla’. Voorts zijn citaten van Van Wieren zodanig geparafraseerd, dat daarmee op onheuse wijze de negatieve beeldvorming over klagers is versterkt. Sikkom had de beschuldigingen aan het adres van klagers minder stellig behoren te brengen en terughoudender over klagers moeten berichten, en heeft dat ten onrechte niet gedaan.  De Raad doet de aanbeveling aan Sikkom.nl om deze conclusie integraal of in samenvatting te publiceren.