Conclusies

B. Schut en het Nieuw Israëlietisch Weekblad (NIW) hebben met de publicatie van het artikel “The Rights Forum radicaliseert” journalistiek zorgvuldig gehandeld. Voor de lezer is duidelijk dat het NIW een opinieblad is en dat het artikel voornamelijk de visie van Schut bevat. Het ligt voor de hand dat het lezerspubliek de zinsnede ‘de Jodenhaat bij Denk’ opvat als een mening van Schut over (een aantal) leden van klaagster. Gelet op de specifieke signatuur van het NIW en de uitgesproken positie van klaagster in het publieke debat, zijn de belangen van klaagster in dit geval niet onevenredig geschaad.
Wel meent de Raad dat de hoofdredactie onzorgvuldig heeft gehandeld door niet (formeel) te reageren op de klacht. De Raad doet de aanbeveling aan het NIW om deze conclusie ruimhartig te publiceren.

Omdat De Telegraaf niet meedoet aan de procedure van de Raad voor de Journalistiek, heeft de Raad een klacht tegen G. van Harskamp en De Telegraaf over het artikel “‘Planbureau moet cijfers over klimaatschade vlees snel bijstellen’” niet inhoudelijk behandeld. De Raad gaat in deze situatie alleen tot behandeling van de klacht over in het bijzondere geval dat deze van algemene strekking of principieel belang is. Daarvan is hier niet gebleken.

A. Stoffelen, C. de Vries en P. Remarque (de Volkskrant) hebben in het artikel “Zo gemakkelijk worden kwetsbare ouderen financieel gebruikt” met de bovenkop “Financieel misbruik ouderen” op journalistiek zorgvuldige wijze aandacht besteed aan een familiekwestie waarbij klager is betrokken. Klager heeft meegewerkt aan een interview over de ‘ontvoering’ van zijn moeder om haar gedwongen opname te voorkomen, waarin hij zelf de financiële perikelen van de kwestie aan de orde heeft gesteld. Bovendien wist hij dat Stoffelen ook andere partijen wilde horen. Klager had er daarom op bedacht kunnen en moeten zijn dat in de publicatie (mede) aandacht zou worden besteed aan die financiële perikelen, waarbij onwelgevallige uitlatingen over hem zouden worden gedaan. De Volkskrant behoefde klager niet opnieuw om toestemming voor publicatie te vragen. In de publicatie is duidelijk de visie van klager opgenomen en hij heeft het conceptartikel vooraf ter inzage ontvangen. Er is geen sprake van zodanig onjuiste en/of onvolledige berichtgeving, dat daardoor een vertekend beeld of onzorgvuldige weergave van de kwestie is gegeven. De verwijzing naar de nationaliteit van de echtgenote van klager is niet nodeloos grievend. Verder is van belang dat ter aanduiding van de betrokkenen, onder wie klager, gefingeerde namen zijn gebruikt. Het is onvoldoende aannemelijk dat klager voor het grote publiek identificeerbaar is geworden.

De Gelderlander heeft in het artikel “De enorme impact van een ongeval: ‘Voor hem een taakstraf, voor ons levenslang’” aandacht besteed aan een ongeluk waarbij klager, zijn ex-vrouw en hun twee minderjarige kinderen zijn betrokken. Het artikel bevat het verhaal van de ex-schoonmoeder van klager, die voorafgaand aan de publicatie de moeder van de kinderen daarbij heeft betrokken. De krant heeft dan ook niet journalistiek onzorgvuldig gehandeld door het artikel te publiceren zonder de toestemming van klager en daarin de namen van de kinderen alsmede hun medische toestand te vermelden. De door klager gestelde feitelijke onjuistheden zijn als citaten toegeschreven aan zijn ex-schoonmoeder. Het artikel bevat geen beschuldigingen aan het adres van klager. Op dit punt is evenmin journalistiek onzorgvuldig gehandeld. Dit wordt niet anders wanneer een nauwe band tussen de journaliste en de ex-schoonfamilie van klager zou bestaan, zoals klager stelt maar de Raad niet kan vaststellen.

W. Maresch heeft in zijn boek “Dwars door Dieren – Hoe de Traverse tot stand kwam” op journalistiek zorgvuldige wijze aandacht besteed aan J.A. Zijlstra (klager). Het stond Maresch vrij om de foto van klager met bijschrift te plaatsen in een meer algemene context, zonder daarbij de achtergronden te belichten van de actie waaraan klager destijds had deelgenomen. Verder is het gebruik van de term ‘criticaster’ niet ontoelaatbaar, nog daargelaten dat die aanduiding niet specifiek betrekking heeft op klager.
Voor zover klager bezwaar heeft tegen het niet-vermelden van twee personen in het boek, kan hij niet als rechtstreeks belanghebbende worden beschouwd. Dit klachtonderdeel is daarom niet inhoudelijk behandeld.

W. Groeneveld, Sikkom.nl, Dagblad van het Noorden en NDC mediagroep B.V. (gezamenlijk: NDC) hebben in diverse publicaties aandacht besteed aan de handelwijze van Woldring United B.V., J.J. Woldring, F. Woldring en M. Riegman (klagers).
Publicaties op Sikkom.nl
Hoewel de berichtgeving op Sikkom.nl op sommige punten zwaar is aangezet, is daarmee niet journalistiek onzorgvuldig gehandeld. Er bestond voldoende aanleiding om over klagers te berichten op de wijze zoals is gedaan. J.J. Woldring en Woldring United kunnen in de berichtgeving vereenzelvigd worden. Niet is aannemelijk geworden dat klagers ten onrechte of onjuist zijn geciteerd. Verder is niet gebleken dat de publicaties relevante onjuistheden bevatten dan wel onnodig grievend zijn. Voorafgaand aan de publicatie van 7 november 2018 is aan klagers  herhaaldelijk de mogelijkheid van wederhoor geboden. De omstandigheid dat klagers hebben volstaan met een algemene reactie en de mogelijkheid dat zij de impact van de berichtgeving niet goed hebben overzien, dienen voor hun rekening te komen. De algemene reactie van klagers is bovendien adequaat in het artikel verwerkt. Gezien de opstelling van klagers is het niet onzorgvuldig dat Groeneveld klagers niet meer heeft benaderd voorafgaand aan de publicatie van 27 november 2018.
Publicatie van Dagblad van het Noorden
Ten onrechte is als feit gepresenteerd, althans is sterk de indruk gewekt, dat de Huurcommissie zich heeft uitgelaten over de vermeende ‘constructie’ die door klagers zou worden toegepast – te weten: verplichte koppelverhuur van woonruimte met parkeerplaats – en die constructie als ontoelaatbaar heeft beoordeeld. Op dit punt is journalistiek onzorgvuldig gehandeld.
Facebook-bericht Groeneveld
In een Facebook-bericht van 8 november 2018 heeft Groeneveld – weliswaar kort, maar niettemin duidelijk – als feit gepresenteerd dat ‘Woldring Verhuur misleidt, oplicht, intimideert en bedreigt’. Deze zeer vergaande beschuldigingen zijn verder niet onderbouwd of genuanceerd. Bovendien bevat het bericht geen reactie van klagers. De plaatsing van dit bericht is daarom eveneens journalistiek onzorgvuldig.
De Raad doet de aanbeveling om deze conclusie integraal of in samenvatting te publiceren door Dagblad van het Noorden en op de Facebook-pagina van Groeneveld.

J. Olde Kalter en Vincent TV Producties B.V. hebben bij de voorbereiding van een uitzending van het televisieprogramma Foute Boel journalistiek onzorgvuldig gehandeld. Zij hebben misbruik gemaakt van een afspraak tussen een freelance redacteur en de heer L. Hendriks (klager), ten einde Hendriks daarna met een draaiende camera te overvallen. Niet is gebleken dat de gevolgde werkwijze, in ieder geval op dat moment, noodzakelijk was om de kwestie aan de orde te stellen. De Raad voor de Journalistiek doet de aanbeveling aan Vincent TV Producties om deze conclusie ruimhartig te publiceren.

D. Appels en de Gelderlander hebben in het artikel “Herveldse makelaar verdacht van verduisteren erfenis tante” bericht over een civiele procedure waarbij klager is betrokken. Er is geen sprake van rechtbankverslaggeving. Appels en de Gelderlander hebben ten onrechte nagelaten wederhoor toe te passen. Met de kop is de indruk gewekt dat klager betrokken is bij een strafzaak, hetgeen niet het geval is. Die indruk wordt niet weggenomen door de inhoud van het artikel. Door de onjuiste vermelding dat klager zou hebben gehandeld in de hoedanigheid van makelaar, is hij ten onrechte professioneel gediskwalificeerd. In combinatie met de vermelding van de vestigingsplaats is daarmee bovendien de privacy van klager onnodig aangetast. Op deze punten hebben Appels en de Gelderlander journalistiek onzorgvuldig gehandeld.
Voor zover klager heeft gesteld dat Appels heeft gedraaid over de bron van de informatie onthoudt de Raad zich van een oordeel. Verder was de handelwijze van Appels en de Gelderlander zorgvuldig. Zij waren – en zijn – bereid een vervolgartikel te publiceren. Klager heeft echter laten weten daar geen prijs meer op te stellen. Dit kan Appels en de Gelderlander niet worden verweten. Ten slotte is niet gebleken dat Appels zich heeft onttrokken aan zijn eigen verantwoordelijkheid.
De Raad voor de Journalistiek doet de aanbeveling aan de Gelderlander deze conclusie ruimhartig te publiceren.

R. Zijlstra en E. Wijnholds (Dagblad van het Noorden) hebben in het artikel “Een rechter op de tennisbaan” ten onrechte de uitlatingen ‘asociale buitenlander’ en ‘jij hoort hier niet thuis’ aan klager toegeschreven. Zij hadden dit uit eigen beweging op passende wijze behoren recht te zetten, maar hebben dat niet gedaan. Zijlstra en Wijnholds hebben aldus journalistiek onzorgvuldig gehandeld. De Raad voor de Journalistiek doet de aanbeveling aan Dagblad van het Noorden deze conclusie ruimhartig te publiceren.

NOS Nieuws heeft in een uitzending van het NOS Journaal en in het artikel “Armeense asielgezinnen laten zich nauwelijks uitzetten” op journalistiek zorgvuldige wijze aandacht besteed aan Armeense asielzoekers. Dat concludeert de Raad voor de Journalistiek naar aanleiding van een klacht van de Federatie Armeense Organisaties Nederland (FAON). De berichtgeving is gebaseerd op een rapport van Solid Road, een organisatie die Armeense gezinnen helpt bij hun terugkeer. De parafrases en geselecteerde citaten zijn niet van dien aard dat daarmee een andere betekenis c.q. lading aan de feiten wordt gegeven, dan in de gebruikte bron. Aangezien het gaat om berichtgeving van feitelijke aard, was het toepassen van wederhoor niet nodig. Het had niet misstaan als – net als in het artikel – ook in de uitzending de nuancerende opmerking van het ministerie van Justitie en Veiligheid was verwerkt. Dat dit niet is gebeurd, maakt echter niet dat sprake is van niet-waarheidsgetrouwe of tendentieuze berichtgeving.