Conclusies

Nieuwe Revu heeft met de herpublicatie van het artikel “Zomer ’84 in Nederland – De wanhopige jacht op de zon” journalistiek onzorgvuldig jegens klaagster gehandeld. De journalist dient voorafgaand aan publicatie in het algemeen – en ten aanzien van privacy in het bijzonder – een belangenafweging te maken. Dit geldt evenzeer ten aanzien van herpublicaties, te meer naarmate meer tijd is verstreken tussen de eerste publicatie en de voorgenomen herpublicatie. Niet voldoende is dat de betrokkene zich inmiddels niet meer wil herkennen in de in de eerste publicatie gedane berichtgeving. Er kunnen zich evenwel situaties voordoen waarin herpublicatie voor degene die herkenbaar in de publicatie voorkomt, zodanig belastend is dat daarmee de belangen van de betrokkene onevenredig worden geschaad. Uit niets is echter gebleken dat de vereiste belangenafweging is gemaakt. De Raad voor de Journalistiek doet de aanbeveling aan Nieuwe Revu om deze conclusie ruimhartig te publiceren.

De Raad voor de Journalistiek ziet geen aanleiding om een conclusie over een klacht van de heer J.A. Zijlstra tegen de heer W. Maresch (RvdJ 2019/38) te herzien. Verzoeker maakt bezwaar tegen de afwegingen die de Raad in zijn conclusie heeft gemaakt, maar heeft niet aannemelijk gemaakt dat de Raad zijn conclusie op basis van onjuiste constateringen heeft genomen. Dat verzoeker zich niet kan vinden in de overwegingen en het oordeel van de Raad, is onvoldoende om een verzoek tot herziening te honoreren.

J. Bouten en De Limburger hebben in het artikel “’Wij willen de hondjes houden tot ze doodgaan’” op journalistiek zorgvuldige wijze over klagers bericht. Bouten heeft zelfstandig onderzoek verricht en waar nodig wederhoor toegepast. Niet is gebleken dat de artikelen relevante feitelijke onjuistheden bevatten. Er bestaat geen aanleiding voor de conclusie dat de berichtgeving niet-waarheidsgetrouw of tendentieus is. De privacy van klagers is niet onevenredig geschaad. Ten slotte heeft de hoofdredacteur serieus op de klacht gereageerd.

De Raad voor de Journalistiek ziet geen aanleiding om een conclusie over een klacht van de Federatie Armeense Organisaties Nederland (FAON) tegen NOS Nieuws (RvdJ 2019/33) te herzien. Verzoekster maakt bezwaar tegen de afwegingen die de Raad in zijn conclusie heeft gemaakt, maar heeft niet aannemelijk gemaakt dat de Raad zijn conclusie op basis van onjuiste constateringen heeft genomen. Dat verzoekster zich niet kan vinden in de overwegingen en het oordeel van de Raad, is onvoldoende om een verzoek tot herziening te honoreren.

H.J. Korterink (journalist) en H. van Maar (uitgever) hebben in het boek “De Holleeders – Familiedans om een criminele erfenis” aandacht besteed aan klagers (een ex-vriendin van Willem Holleeder en haar toenmalige echtgenoot). De klacht heeft betrekking op de weergave van uitlatingen die diverse betrokkenen in het Holleeder-proces hebben gedaan. Bij berichtgeving van feitelijke aard is het toepassen van wederhoor in beginsel niet nodig. Voor een uitzondering op deze regel bestond in dit geval geen aanleiding. Het boek laat de lezer voldoende ruimte om de informatie op waarde te schatten. Bezien in de context van de hele publicatie is de hoofdstuktitel “Schijthoer” niet nodeloos grievend noch anderszins journalistiek onzorgvuldig. Niet is gebleken dat een zodanig vertekend beeld of onzorgvuldige weergave is gegeven van wat zich tijdens het Holleeder-proces heeft afgespeeld, dat daarmee sprake is van niet-waarheidsgetrouwe of tendentieuze berichtgeving.
De privacy van klagers is niet onevenredig aangetast. Korterink en Van Maar mochten de passages over klagers publiceren op de wijze zoals zij hebben gedaan. Dat het mogelijk gaat om bijzaken die voor het strafproces niet relevant zijn, doet daaraan niet af. Journalisten zijn immers vrij in de selectie van wat ze publiceren. Met het aanbod van Korterink om met de ex-vriendin van Holleeder in gesprek te gaan en aandacht te besteden aan haar verhaal, heeft hij adequaat op de klacht gereageerd. Korterink en Van Maar hebben journalistiek zorgvuldig gehandeld.

De Groene Amsterdammer heeft in de rubriek ‘Voorbij het eigen gelijk’ een interview met Dominic Boot gepubliceerd onder de titel “Van Shell-directeur tot voorleesopa”. In het interview laat Boot zich ook uit over Buurtcentrum De Mussen (klager), waar hij als vrijwilliger heeft gewerkt. De publicatie behelst vooral het persoonlijke verhaal van Boot en zijn visie op verschillende gebeurtenissen in zijn leven – zoals zijn vertrek bij klager – en betreft geen feitelijke verslaglegging. De Groene Amsterdammer behoefde de uitlatingen van Boot niet te verifiëren dan wel bij klager wederhoor toe te passen. Er bestond voor De Groene Amsterdammer geen aanleiding om tot rectificatie over te gaan. Met het aanbod om een ingezonden brief van klager te publiceren heeft zij adequaat op de klacht gereageerd. De Groene Amsterdammer heeft journalistiek zorgvuldig gehandeld.

EenVandaag heeft in de reportage “De burgemeester was in 2018 het doelwit van criminelen” aandacht besteed aan bedreigingen van burgemeesters. In die context zijn in het item “Burgemeester Houben gaat de strijd aan met de georganiseerde misdaad” de burgemeester en enkele inwoners van Voerendaal aan het woord gelaten. De Vereniging voor Sinti, Roma en Woonwagenbewoners (klaagster) heeft tegen dit item bezwaar gemaakt. De Raad vindt niet dat een vertekend beeld of onzorgvuldige weergave van de kwestie is gegeven, waardoor sprake is van niet-waarheidsgetrouwe, eenzijdige en/of tendentieuze berichtgeving. Het was journalistiek relevant om – kort – enkele beelden te tonen van (een inval bij) woonwagens. Van stigmatiserende berichtgeving is geen sprake.

M. Louhenapessy, N. Souisa en R. Hallatu hebben in het tijdschrift Marinjo het artikel “Overplaatsing van bung Johan Teterissa naar Nania in Ambon” gepubliceerd. Niet is vast komen te staan dat het artikel ten aanzien van klaagster relevante onjuistheden bevat. Er is geen sprake van een zodanige diskwalificatie van klaagster dat vooraf wederhoor bij haar had moeten worden toegepast. Bovendien heeft Marinjo achteraf aangeboden een weerwoord van klaagster te publiceren. In zoverre was de handelwijze journalistiek zorgvuldig.
Verder onthoudt de Raad zich van een oordeel over de vraag of met de vermelding van haar naam en plaatsing van haar foto de privacy van klaagster onevenredig is aangetast.

F. van Jole en Joop.bnnvara.nl (hierna gezamenlijk: JOOP) hebben in het artikel “Nederlandse psycholoog trekt opnieuw nazi-wetenschap uit de kast” aandacht besteed aan J. te Nijenhuis (klager). Er bestond voldoende aanleiding om met een kritische blik over klager te berichten. Het is duidelijk dat het artikel is gebaseerd op een opiniestuk van klager in Het Parool en eerdere uitlatingen van hem, die mede op grond van andere onafhankelijke bronnen door JOOP zijn geduid. Het artikel bestaat voor een groot deel uit deze analyse en is in zoverre journalistiek zorgvuldig.
Het voornaamste bezwaar van klager betreft de vraag of van de kop in samenhang met de intro de onjuiste suggestie uitgaat dat hij nazi-wetenschap bedrijft.
JOOP presenteert als feit dat klager in Het Parool ‘nazi-wetenschap’ tevoorschijn haalt (kop) en dat klager de hoge intelligentie van nazi-kopstukken roemt (intro). Door deze combinatie van kop en intro kan bij de gemiddelde lezer de indruk ontstaan dat klager zich bezig houdt met ‘nazi-wetenschap’ althans daar een voorstander van is. Voor deze suggestie biedt het opiniestuk van klager echter onvoldoende grond. Ook de rest van het artikel of het feit dat JOOP de wijze waarop klager omgaat met eugenetica verwerpelijk vindt, biedt hiervoor onvoldoende rechtvaardiging. Daarbij is de combinatie van kop met intro – gezien de uitermate beladen, negatieve connotatie van de term ‘nazi-wetenschap’ – onnodig diffamerend voor klager. Daarom heeft JOOP op dit punt journalistiek onzorgvuldig gehandeld.
De Raad voor de Journalistiek doet de aanbeveling aan Joop.nl om deze conclusie ruimhartig te publiceren.

De Raad voor de Journalistiek ziet geen aanleiding om een conclusie over een klacht tegen H. Haveman, P. Berkhout en de hoofdredacteur van De Twentsche Courant Tubantia (RvdJ 2019/28) te herzien. Verzoeker maakt bezwaar tegen de afwegingen die de Raad in zijn conclusie heeft gemaakt, maar heeft niet aannemelijk gemaakt dat de Raad zijn conclusie op basis van onjuiste constateringen heeft genomen. Dat verzoeker zich niet kan vinden in de overwegingen en het oordeel van de Raad, is onvoldoende om een verzoek tot herziening te honoreren.